Xanax

Xanax, etkin maddesi alprazolam olan bir ilaçtır ve benzodiazepinler olarak adlandırılan ilaç grubunda yer alır. Dünya Sağlık Örgütü ATC sınıflandırmasında N05BA12 koduyla, sinir sistemi üzerine etki eden anksiyolitik (kaygı giderici) ilaçlar arasında sınıflandırılır. Türkiye'de yeşil reçeteye tabi, kontrole tabi bir psikotrop ilaçtır ve yalnızca hekim reçetesiyle temin edilebilir.

Ne için kullanılır

TİTCK kullanma talimatına göre Xanax, yalnızca şiddetli kaygı ve endişe (anksiyete) tedavisinde kullanılır. Benzodiazepinler, beyindeki kimyasal aktiviteyi etkileyerek uyku getirir, kaygıyı ve endişeyi azaltır.

Resmi bilgilere göre Xanax, kaygının tedavisinde kısa süreli kullanılmalıdır. Toplam tedavi süresi, dozun kademeli olarak düşürüldüğü süre (doz azaltma) de dahil olmak üzere genellikle sekiz ila on iki haftayı geçmemelidir. Benzodiazepinler, hastanın bir süre için gerçeklerden kopması ile seyreden psikotik bozuklukların birincil tedavisi için önerilmez ve depresyonla birlikte olan kaygının tedavisinde tek başına kullanılmamalıdır.

Doz ve kullanım şeklini yalnızca hekiminiz belirler; bu sayfa bir kullanım talimatı değildir. Kullanma talimatında da belirtildiği gibi, ilacın ne zaman ve ne miktarda alınacağına yalnızca hekiminiz karar verir.

Formları ve güçleri

Türkiye'de TİTCK kayıtlarına göre Xanax, ağızdan alınan iki güçte bölünebilir tablet olarak bulunur:

• Xanax 0,5 mg tablet: Her tablet 0,5 mg alprazolam içerir. Eliptik, tam oval, pembe renkli, bir yüzü düz ve çizgili, diğer yüzü işaretli bölünebilir tablettir. 30 tablet içeren ambalajda bulunur.
• Xanax 1 mg tablet: Her tablet 1 mg alprazolam içerir. Eliptik, tam oval, lavanta renkli, bir yüzü düz ve çizgili bölünebilir tablettir. 50 tablet içeren ambalajda bulunur.

Tabletlerin yardımcı maddeleri arasında laktoz, mikrokristalin selüloz, kolloidal silikon dioksit, mısır nişastası, dokusat sodyum, sodyum benzoat, eritrosin sodyum alüminyum lak ve magnezyum stearat bulunur. Ürün sığır kaynaklı laktoz içerdiğinden, bazı şekerlere karşı intoleransı olduğu söylenen kişilerin ilacı almadan önce hekimlerine danışması önerilir. Bu sayfada yalnızca TİTCK kaynaklarında teyit edilen güç ve formlar listelenmiştir.

Nasıl etki eder

Alprazolam, benzodiazepin grubunda yer alır ve merkezi sinir sistemindeki gama-aminobütirik asit (GABA) aracılı nöral inhibisyonu kolaylaştırarak etki gösterir. Benzodiazepin bağlanma bölgesine yüksek afinite ile bağlanır; bu da sakinleştirici ve kaygı giderici etkinin ortaya çıkmasını sağlar. Bu mekanizma nedeniyle ilaç uyku hali, sersemlik ve kas fonksiyonunda azalmaya da neden olabilir.

Yan etkileri

TİTCK kaynaklarına göre Xanax kullanımıyla bildirilen yan etkilerden bazıları şunlardır:

• Uyku hali (sedasyon, somnolans), en sık görülen etki olarak bildirilir
• Baş dönmesi ve denge bozukluğu (ataksi)
• Hafıza bozukluğu ve bazı kullanıcılarda amnezi
• Baş ağrısı
• Koordinasyon bozukluğu ve tremor
• Konsantrasyon güçlüğü ve görme bulanıklığı

İlaç kullanan kişide kaygının kötüleşmesi, huzursuzluk, sinirlilik, saldırganlık, aşırı öfke, kabuslar, hayal görme veya gerçeklerden kopma gibi istenmeyen davranışsal etkiler gelişirse hekime başvurulması gerektiği belirtilir. Yan etkilerin sıklığı ve şiddeti kişiden kişiye değişebilir; herhangi bir yan etki fark edildiğinde hekime veya eczacıya danışılmalıdır.

Önemli uyarılar

Alprazolam ve benzeri benzodiazepinler, fiziksel ve psişik bağımlılık geliştirebilir. TİTCK bilgilerine göre dozun hızla düşürülmesi ya da aniden kesilmesi durumunda yoksunluk (bırakma) semptomları ortaya çıkabilir; bu nedenle tedavinin sonlandırılması hekim gözetiminde kademeli olarak yapılmalıdır.

Xanax; alprazolam veya benzeri benzodiazepinlere alerjisi olanlarda, miyasteni gravis hastalığında, şiddetli solunum yetmezliği veya nefes almada güçlük durumunda, şiddetli karaciğer sorunlarında ve uyku apnesi olan kişilerde kullanılmamalıdır. Gebelik ve emzirme dönemlerinde kullanımı uygun değildir; bu dönemlerde mutlaka hekime danışılmalıdır.

Alkol, ilacın etkisini artırdığından kullanım sırasında alkol alınmamalıdır. İlaç uyku hali, sersemlik ve konsantrasyon kaybına neden olabileceğinden araç ve makine kullanımını etkileyebilir. Opioid grubu güçlü ağrı kesiciler ile birlikte kullanımı solunum depresyonu ve koma riskini artırarak yaşamı tehdit edebilir; bu nedenle birlikte kullanım yalnızca hekim kontrolünde olmalıdır. Yaşlı veya güçsüz kişilerde sakinleştirici etki ve kas zayıflığı nedeniyle düşme riski artabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Xanax hangi reçete ile alınır?
Xanax, Türkiye'de yeşil reçeteye tabi, kontrole tabi bir psikotrop ilaçtır ve yalnızca hekim reçetesiyle temin edilir.

Xanax bağımlılık yapar mı?
Benzodiazepinler fiziksel ve psişik bağımlılık geliştirebilir. İlacın aniden kesilmesi yoksunluk belirtilerine yol açabileceğinden tedavi hekim gözetiminde sonlandırılmalıdır.

Xanax'ın muadilleri nelerdir?
Türkiye'de aynı etkin maddeyi (alprazolam) içeren diğer markalar arasında Ansiox ve Stabina bulunmaktadır. Muadil seçimine yalnızca hekiminiz veya eczacınız karar verebilir.

Xanax kaç güçte bulunur?
TİTCK kayıtlarına göre Xanax, 0,5 mg ve 1 mg bölünebilir tablet formlarında bulunur.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı veya reçete yerine geçmez. İlaç kararlarını yalnızca hekiminiz verebilir.