Akılcı Duygusal Davranışçı Kuram
Albert Ellis'in geliştirdiği, katı ve gerçekçi olmayan inançların duygusal sıkıntıya yol açtığını ve bu inançların gözden geçirilebileceğini öne süren kuram.
Eş anlamlılar
Akılcı duygusal davranışçı kuram, Albert Ellis'in geliştirdiği ve katı, gerçekçi olmayan inançların duygusal sıkıntının önemli bir kaynağı olduğunu öne süren bir yaklaşımdır.
Bu kurama göre insanlar yaşadıkları olaylar karşısında otomatik olarak bir takım inançlar geliştirir. Ellis, bu inançların bir kısmının esnek ve gerçekçi, bir kısmının ise dayatmacı ve aşırı genelleyici olduğunu ileri sürmüştür. Mutlaklaştırılmış beklentiler, örneğin her zaman başarılı olma ya da herkesçe sevilme zorunluluğu, kişide kaygı, öfke ve çaresizlik gibi yoğun duyguları besleyebilir.
Temel varsayımı nedir?
Kuramın merkezindeki düşünce, duygusal sonuçların olayların kendisinden çok bu olaylara yüklenen anlamlardan kaynaklandığıdır. Ellis bu fikri ABC modeliyle özetlemiştir. Yaklaşım, kişinin işlevsel olmayan inançlarını fark etmesini ve bunları daha esnek, gerçekçi alternatiflerle değerlendirmesini önemser.
Hangi kavramları içerir?
- Katı ve dayatmacı inançların duygusal sıkıntıdaki rolü
- İnançların gözden geçirilip esnek hale getirilebilmesi
- Olay, inanç ve sonuç arasındaki ilişki
- Aşırı genelleme ve felaketleştirme gibi düşünme biçimleri
Diğer yaklaşımlarla ilişkisi
Akılcı duygusal davranışçı kuram, bilişsel ve davranışçı yaklaşımların gelişiminde etkili olmuş kuramsal temellerden biri kabul edilir. Aaron Beck'in bilişsel kuramıyla birçok ortak noktası bulunsa da, Ellis'in yaklaşımı katı inançların sorgulanmasına özel bir vurgu yapar. Bu kuram bilimsel temelli psikoloji yaklaşımları arasında değerlendirilir ve kişiye uygun destek bir ruh sağlığı uzmanı tarafından planlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu kuramı kim geliştirdi?
Akılcı duygusal davranışçı kuram, Amerikalı psikolog Albert Ellis tarafından geliştirilmiştir.
Bilişsel kuramdan farkı nedir?
İki yaklaşım da düşüncelerin duygulardaki rolüne odaklanır; Ellis'in kuramı katı ve mutlaklaştırılmış inançların sorgulanmasına daha belirgin bir ağırlık verir.
Yalnızca düşünceyle mi ilgilenir?
Hayır. Kuram düşüncelerin yanı sıra duyguları ve davranışları da birlikte ele alır; bu nedenle adında üç boyut birlikte yer alır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.