Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Aralıklı pekiştirme

Aralıklı pekiştirme, hedef davranışın yalnızca bazı ortaya çıkışlarında pekiştirecin verildiği pekiştirme düzenidir.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

kısmi pekiştirmedeğişken pekiştirmeintermittent reinforcementara sıra pekiştirme

Aralıklı pekiştirme nedir? Aralıklı pekiştirme, hedeflenen davranışın her ortaya çıkışında değil, yalnızca bazı tekrarlarında pekiştirecin verildiği pekiştirme düzenidir. Bu düzende pekiştirme zaman veya tepki sayısına bağlı belirli bir kurala göre uygulanır.

Aralıklı Pekiştirmenin Özellikleri

Aralıklı pekiştirmede davranış her zaman ödüllendirilmediği için kişi pekiştirecin ne zaman geleceğini tam olarak kestiremez. Bu belirsizlik, davranışın daha kararlı ve sönmeye karşı daha dirençli hale gelmesine katkı sağlar. Bu yüzden aralıklı pekiştirme, kazanılmış davranışların korunmasında önemlidir.

Kavram, edimsel koşullanma çerçevesinde pekiştirme tarifeleri başlığı altında ele alınır. Aralıklı pekiştirme, davranışın oran ya da zaman aralığına göre farklı düzenlerle uygulanabilir.

Sönmeye Direnç

Aralıklı pekiştirme ile kazanılan davranışlar, pekiştireç kesildikten sonra da uzun süre devam edebilir. Bunun nedeni, kişinin zaten her seferinde ödül almaya alışkın olmamasıdır. Bu özellik, aralıklı pekiştirmeyi davranışın kalıcılığını artırmada değerli kılar.

  • Davranışın yalnızca bazı tekrarlarında pekiştirilmesi
  • Pekiştireç zamanlamasının belirsiz olabilmesi
  • Sönmeye karşı yüksek direnç
  • Kazanılmış davranışların korunmasında etkili olması

Sıkça Sorulan Sorular

Aralıklı pekiştirme neden sönmeye dirençlidir?
Davranış zaten her seferinde ödüllendirilmediği için, pekiştirecin bir süre gelmemesi kişi tarafından alışılmadık bir durum olarak algılanmaz ve davranış sürmeye devam eder.

Aralıklı pekiştirme kaç türe ayrılır?
Genel olarak tepki sayısına dayalı oran tarifeleri ve zaman aralığına dayalı aralık tarifeleri olarak ele alınır; her biri sabit ya da değişken olabilir.

Aralıklı pekiştirme yeni davranış öğretmek için uygun mudur?
Yeni davranışların ilk kazandırılmasında genellikle sürekli pekiştirme daha hızlı sonuç verir; aralıklı pekiştirme ise daha çok davranışın korunmasında kullanılır.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.