Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Ayirt Edici Gecerlik

Bir ölçme aracının, farklı ya da ilgisiz kavramları ölçen araçlarla beklenen biçimde zayıf ilişki göstermesine dayanan yapı geçerliği kanıtı.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

ıraksak geçerlikayırıcı geçerlikdiscriminant validityayırt edici geçerlilik

Ayırt edici geçerlik, bir ölçme aracının farklı ya da ilgisiz kavramları ölçen araçlarla beklenen biçimde zayıf ilişki göstermesine dayanan yapı geçerliği kanıtıdır.

Bu yaklaşımda, kuramsal olarak ayrı olduğu düşünülen ölçümlerin gerçekten de birbirinden ayrışması beklenir. Örneğin kaygıyı ölçen bir aracın, tamamen farklı bir özelliği ölçen bir araçla yalnızca düşük düzeyde ilişkili çıkması ayırt edici geçerliğe kanıt sağlar. Bu, aracın yalnızca kendi kavramını ölçtüğünü, başka kavramlara karışmadığını gösterir. Böylece ölçümün özgüllüğü desteklenir.

Neden gereklidir?

Bir araç her şeyle güçlü ilişki gösteriyorsa, aslında neyi ölçtüğü belirsiz hale gelir. Ayırt edici geçerlik, ölçümün ilgisiz kavramlardan ayrışıp ayrışmadığını ortaya koyar. Eğer farklı kavramları ölçen araçlarla beklenenden yüksek ilişki çıkarsa, bu durum aracın yapısının yeterince ayrışmadığına işaret edebilir. Bu nedenle ayırt edici geçerlik, ölçümün anlamını netleştiren önemli bir kanıttır.

Birleşme geçerliğiyle ilişkisi

Ayırt edici geçerlik, birleşme geçerliğini tamamlayan bir kavramdır. İyi bir ölçüm aracının benzer kavramlarla güçlü, farklı kavramlarla zayıf ilişki göstermesi beklenir. Bu iki kanıt birlikte, aracın amaçlanan yapıyı hem yakaladığını hem de başka yapılardan ayrıştığını gösterir. Yalnızca biri olmadan elde edilen kanıt, yapı geçerliği için eksik kalır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayırt edici geçerlik ne anlama gelir?
Bir aracın, farklı kavramları ölçen araçlardan ayrışarak yalnızca kendi kavramını ölçtüğünü gösterir. Bu, ölçümün özgüllüğüne dair bir kanıttır.

Ayırt edici ve birleşme geçerliği birlikte mi değerlendirilir?
Genellikle evet. Bir aracın benzer kavramlarla güçlü, farklı kavramlarla zayıf ilişki göstermesi birlikte değerlendirilerek yapı geçerliği desteklenir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.

Ayırt Edici Geçerlik Nedir? | Clinisyn