Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Bilişsel Üçlü

Aaron Beck'in kuramında depresyonda kişinin kendine, dünyaya ve geleceğe yönelik geliştirdiği olumsuz düşünce örüntüsünü tanımlayan kavram.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

bilişsel triadolumsuz bilişsel üçlüBeck üçlüsü

Bilişsel üçlü, Aaron Beck'in kuramında depresyonda kişinin kendisine, çevresindeki dünyaya ve geleceğe yönelik geliştirdiği olumsuz düşünce örüntüsünü tanımlayan kavramdır.

Beck, depresyonun yalnızca bir duygu durumu değil, aynı zamanda belirgin bir düşünme biçimiyle ilişkili olduğunu ileri sürmüştür. Bu düşünme biçiminin üç ana ekseni vardır. Kişi kendini değersiz veya yetersiz görür, çevresini ve yaşadığı dünyayı aşırı zorlayıcı ya da haksız algılar, geleceği ise umutsuz ve değişmez biçimde olumsuz olarak değerlendirir.

Üç boyut neyi kapsar?

Birinci boyut, kişinin kendine ilişkin olumsuz görüşleridir; örneğin başarısızlıkları kişiliğinin kalıcı bir özelliği olarak görmek. İkinci boyut, dünyaya ve deneyimlere ilişkin olumsuz yorumlardır; gündelik olayları sürekli engel ve hayal kırıklığı olarak okumak. Üçüncü boyut, geleceğe ilişkin umutsuzluktur; durumun asla düzelmeyeceği beklentisi.

Günlük yaşamdan örnekler

  • Küçük bir hatayı tüm yetersizliğin kanıtı olarak görmek
  • Olumlu olayları görmezden gelip yalnızca olumsuzluklara odaklanmak
  • Gelecekteki her girişimin başarısızlıkla sonuçlanacağına inanmak
  • Çevredeki insanların sürekli eleştirdiğini varsaymak

Neden önemli kabul edilir?

Bilişsel üçlü, depresyonu düşünce süreçleri açısından anlamaya çalışan bilişsel kuramın temel kavramlarından biridir. Bu kavram, olumsuz düşünce örüntülerinin fark edilip gözden geçirilmesinin duygusal duruma etkisini inceleyen yaklaşımlara zemin hazırlamıştır. Bilişsel üçlü bilimsel temelli bir kuramsal kavramdır; depresyon belirtileri için değerlendirme ve destek bir ruh sağlığı uzmanı tarafından sağlanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bilişsel üçlü hangi üç alanı içerir?
Kişinin kendine, çevresindeki dünyaya ve geleceğe yönelik olumsuz düşüncelerini içerir.

Bu kavramı kim ortaya koydu?
Bilişsel üçlü kavramı, bilişsel kuramın geliştiricilerinden Aaron Beck tarafından tanımlanmıştır.

Bilişsel üçlü her olumsuz düşüncede görülür mü?
Hayır. Kavram özellikle depresyonla ilişkili düşünme örüntülerini açıklamak için geliştirilmiştir; her olumsuz düşünce bu örüntüyü yansıtmaz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.