Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Düzey Belirleyici Değerlendirme

Bir öğrenme sürecinin sonunda kazanımları ölçmek ve sonucu belgelemek için yapılan değerlendirme türü.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

sonuca dönük değerlendirmesummatif değerlendirmebitirici değerlendirmekazanım ölçen değerlendirme

Düzey belirleyici değerlendirme, bir öğrenme sürecinin sonunda öğrenenin ulaştığı kazanımları ölçmek ve elde edilen sonucu belgelemek için yapılan değerlendirme türüdür.

Bu değerlendirmenin amacı, belirli bir öğrenme döneminin bitiminde öğrenenin neleri öğrendiğini bütüncül biçimde ortaya koymaktır. Genellikle bir ünitenin, dönemin ya da kursun sonunda yapılır ve sonuçları çoğu zaman not, sertifika ya da geçme kararı gibi belgelenebilir çıktılara dönüşür. Bu nedenle düzey belirleyici değerlendirme, öğrenmenin resmi bir özetini sunar.

Amacı ve İşlevi

Düzey belirleyici değerlendirme, belirlenen öğrenme hedeflerine ne ölçüde ulaşıldığını saptamayı amaçlar. Toplanan bilgi genellikle bir karar vermek için kullanılır; örneğin bir öğrencinin bir üst düzeye geçip geçemeyeceği bu değerlendirmeyle belirlenebilir. Bu yönüyle sürece değil, öğrenmenin ulaştığı son noktaya odaklanır.

Örnekler ve Yöntemler

Dönem sonu sınavları, final projeleri, bitirme ödevleri ve standart başarı testleri düzey belirleyici değerlendirme örnekleridir. Bu yöntemlerin ortak özelliği, öğrenme tamamlandıktan sonra uygulanmaları ve genellikle daha kapsamlı içerik aralığını ölçmeleridir. Sonuçlar, hem öğrenen hem de kurum için bir başarı kaydı oluşturur.

Biçimlendirici Değerlendirmeden Farkı

Düzey belirleyici değerlendirme öğrenmenin sonunda yapılırken, biçimlendirici değerlendirme öğrenme sürerken yapılır. Biçimlendirici değerlendirme süreci geliştirmeyi hedefler ve geri bildirim ağırlıklıdır; düzey belirleyici değerlendirme ise sonucu ölçer ve çoğu zaman daha yüksek risklidir. Etkili bir eğitim sürecinde bu iki yaklaşım birbirini tamamlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Düzey belirleyici değerlendirme her zaman sınav mıdır?
Hayır. Sınavlar yaygın bir biçim olsa da, bitirme projeleri ve kapsamlı ödevler de düzey belirleyici değerlendirme olarak kullanılabilir.

Bu değerlendirme öğrenmeyi geliştirebilir mi?
Asıl amacı sonucu ölçmek olsa da, dikkatlice yorumlanan sonuçlar gelecekteki öğretimin planlanmasına dolaylı katkı sağlayabilir.

Hangi değerlendirme daha önemlidir?
Biri diğerinden üstün değildir. Biçimlendirici ve düzey belirleyici değerlendirmeler farklı amaçlara hizmet eder ve birlikte kullanıldığında daha bütünlüklü bir tablo sunar.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.