Gaslighting

Gaslighting, bir kişinin başka birinin kendi algısından, hafızasından veya sağduyusundan şüphe etmesine yol açacak şekilde gerçekliği sistematik olarak çarpıttığı bir psikolojik manipülasyon biçimidir. Adını, bir eşin diğerini deli olduğuna inandırmaya çalıştığı 1944 yapımı 'Gaslight' filminden alır.

Gaslighting belirtileri

• 'Öyle bir şey olmadı', 'sen yanlış hatırlıyorsun' gibi gerçeği inkâr eden ifadeler
• Duygularınızın 'abartı' veya 'aşırı hassasiyet' olarak küçümsenmesi
• Sürekli kendinizden, hafızanızdan şüphe eder hale gelmeniz
• Sık sık özür dileme ve kendini suçlama
• Kendi yargınıza güvenememe

Nasıl baş edilir?

Yaşananları yazılı olarak not almak (gerçeklik kontrolü), güvendiğiniz kişilerle konuşmak ve sınır koymak ilk adımlardır. Gaslighting örüntüsü sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak, öz güveni ve gerçeklik algısını yeniden inşa etmede önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Gaslighting her zaman bilinçli midir?
Hayır. Kimi zaman kasıtlı bir manipülasyondur, kimi zaman kişinin farkında olmadan tekrarladığı bir örüntüdür; her iki durumda da etkisi yıpratıcıdır.

Sadece romantik ilişkilerde mi olur?
Hayır. Aile, arkadaşlık ve iş ilişkilerinde de görülebilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.