Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Geriye Dönük Bellek

Geçmişte öğrenilen bilgileri, olayları ve deneyimleri hatırlama yeteneği.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

geçmişe yönelik bellekretrospektif bellekgeriye dönük hatırlamaretrospective memory

Geriye dönük bellek, geçmişte öğrenilen bilgileri, yaşanan olayları ve edinilen deneyimleri hatırlama yeteneğidir.

Belleğe dair gündelik anlayışın büyük kısmı aslında geriye dönük belleği işaret eder. Bir adı anımsamak, bir olayı zihinde canlandırmak ya da öğrenilen bir kuralı geri çağırmak bu belleğin işlevidir. Geleceğe değil geçmişe yönelik olması, onu beklentisel bellekten ayırır.

Nasıl işler?

Geriye dönük bellek, daha önce kodlanmış ve saklanmış bilgilerin geri çağrılmasına dayanır. Bu bilgi hem belirli bir olaya ait olabilir hem de kavramlara ve genel bilgilere ilişkin olabilir. Geri çağırma, bir ipucuyla tetiklenebilir ya da kişinin kendiliğinden hatırlamasıyla gerçekleşebilir. İpucunun varlığı çoğu zaman hatırlamayı kolaylaştırır.

Günlük örnekleri

  • Dün akşam yenen yemeği hatırlamak
  • Bir ülkenin başkentini bilmek
  • Eski bir telefon numarasını anımsamak
  • Geçmişte öğrenilen bir şarkının sözlerini hatırlamak

Neden önemlidir?

Geriye dönük bellek, öğrenmenin ve birikimli bilgiyi kullanmanın temelidir. Geçmiş deneyimler bu bellek sayesinde bugünkü kararlara aktarılır. Bu belleğin zayıflaması, hem günlük işlevleri hem de kişinin geçmişiyle bağını etkileyebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Geriye dönük bellek tek bir bütün müdür?
Genellikle alt türlere ayrılarak incelenir. Olaylara dair anıları kapsayan kısımla, kavram ve genel bilgileri kapsayan kısım farklı biçimlerde işleyebilir.

Geriye dönük bellek ile beklentisel bellek nasıl ayrılır?
Geriye dönük bellek geçmişi hatırlar, beklentisel bellek ise gelecekte yapılacak bir eylemi zamanı geldiğinde anımsamayı kapsar. İkisi günlük yaşamda birlikte çalışır.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.