Gizil öğrenme
Gizil öğrenme, bir bilginin pekiştirme olmadan edinilip davranışa yansımadan saklı kalması ve uygun koşul oluştuğunda ortaya çıkmasıdır.
Eş anlamlılar
Gizil öğrenme nedir? Gizil öğrenme, bir bilginin herhangi bir ödül ya da pekiştirme olmadan edinilmesi, ancak bu öğrenmenin davranışa yansımadan saklı kalıp uygun koşullar oluştuğunda ortaya çıkmasıdır. Bu kavram, öğrenmenin her zaman gözle görülür bir davranış değişikliğiyle aynı anda gerçekleşmediğini gösterir.
Gizil Öğrenmenin Temel Özellikleri
Gizil öğrenmede kişi çevresinden bilgi alır ve bu bilgiyi zihinsel olarak işler. Ancak edinilen bilgi, onu kullanmayı gerektiren bir durum doğana kadar belirgin bir davranışa dönüşmeyebilir. Örneğin bir kişi bir mekânda dolaşırken yolları farkında olmadan öğrenebilir; bu bilgi yalnızca o yolu kullanması gerektiğinde davranışa dönüşür.
Bu öğrenme türü, davranışçı yaklaşımın yalnızca pekiştirmeye dayalı açıklamalarına bir alternatif sunar. Edward Tolman'ın labirent çalışmaları, hayvanların ödül almadan da çevreye ilişkin bilişsel haritalar oluşturabildiğini öne sürerek bu kavramı bilimsel literatüre kazandırmıştır.
Günlük Yaşamdaki Örnekleri
Gizil öğrenme günlük yaşamda sıkça karşılaşılan bir süreçtir. Sürekli kullandığınız bir caddedeki dükkânların yerlerini bilinçli çaba göstermeden öğrenmeniz buna örnektir. Benzer şekilde çocuklar, doğrudan öğretilmeden de çevrelerindeki dil yapılarını ve sosyal kuralları gözlem yoluyla içselleştirebilir.
- Bir bilginin pekiştirme olmadan edinilmesi
- Edinilen bilginin bir süre davranışa yansımaması
- Uygun koşul oluştuğunda öğrenmenin ortaya çıkması
- Bilişsel haritaların oluşmasına katkı sağlaması
Sıkça Sorulan Sorular
Gizil öğrenme ile bilinçli öğrenme farklı mıdır?
Gizil öğrenme genellikle farkında olmadan ve doğrudan çaba göstermeden gerçekleşirken, bilinçli öğrenme niyetli bir çaba içerir. Yine de ikisi günlük yaşamda iç içe geçebilir.
Gizil öğrenme ölçülebilir mi?
Gizil öğrenme doğrudan gözlemlenemese de, uygun bir durum oluştuğunda ortaya çıkan davranış değişikliği üzerinden dolaylı olarak değerlendirilebilir.
Gizil öğrenme yalnızca insanlarda mı görülür?
Hayır. İlk çalışmalar hayvanlar üzerinde yapılmıştır ve birçok canlının çevreye ilişkin bilgileri ödül olmadan da edinebildiği gözlenmiştir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
İlgili durumlar
Diskalkuli (Matematik Öğrenme Güçlüğü)
Çocuğun sayılar ve matematikle ilgili becerilerinde yaşına göre belirgin ve süreklilik gösteren güçlükle belirgin bir öğrenme güçlüğüdür.
Gelişimsel Öğrenme Bozukluğu
Gelişimsel öğrenme bozukluğu; okuma, yazma ya da matematik gibi akademik becerileri öğrenmede zekâ düzeyiyle açıklanamayan, belirgin ve sürekli güçlüklerle giden nörogelişimsel bir durumdur.
Özgül Öğrenme Güçlüğü (Disleksi)
Özgül öğrenme güçlüğü (disleksi), zeka düzeyiyle açıklanamayan; okuma, yazma ya da matematik gibi temel akademik becerilerde süreğen zorlanmayla belirgin nörogelişimsel bir durumdur ve erken, doğru destekle büyük ölçüde aşılabilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.