Guvenirlik

Güvenirlik, bir ölçme aracının aynı koşullarda tekrar uygulandığında tutarlı ve birbirine yakın sonuçlar verebilme derecesini ifade eden bir kavramdır.

Güvenilir bir araç, ölçtüğü özellik değişmediği sürece benzer sonuçlar üretir. Bu yönüyle güvenirlik, ölçmenin doğruluğuyla değil tutarlılığıyla ilgilenir. Bir terazinin aynı nesneyi her tarttığında benzer değeri göstermesi gibi, güvenilir bir psikolojik test de tekrarlanan ölçümlerde kararlı sonuçlar vermelidir.

Neden önemlidir?

Tutarsız sonuçlar veren bir ölçme aracına dayanarak güvenilir yorumlar yapmak mümkün değildir. Aynı kişi kısa aralıklarla ölçüldüğünde çok farklı sonuçlar çıkıyorsa, bu sonuçların hangisinin doğru olduğunu bilmek zorlaşır. Güvenirlik, bir aracın ölçtüğü değerlerin rastlantısal hatadan ne ölçüde arınmış olduğunu gösterdiği için bilimsel ölçmenin temel koşullarından biridir.

Güvenirlik türleri

• Aynı testin zaman içinde benzer sonuç vermesi yani zamana karşı tutarlılık
• Bir testteki maddelerin birbiriyle uyumlu olması yani iç tutarlılık
• Farklı değerlendiricilerin benzer sonuçlara ulaşması
• Bir testin eşdeğer biçimlerinin benzer sonuç vermesi

Güvenirlik ve geçerlik ilişkisi

Güvenirlik ve geçerlik birbiriyle ilişkili ama farklı kavramlardır. Bir araç tutarlı sonuçlar verse bile yanlış özelliği ölçüyor olabilir; bu durumda güvenilir ama geçersizdir. Buna karşılık bir aracın geçerli olabilmesi için önce güvenilir olması gerekir, çünkü tutarsız bir ölçme doğru bilgiyi de veremez. Bu nedenle güvenirlik, geçerliğin ön koşulu olarak kabul edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Güvenirlik ile geçerlik aynı şey mi?
Hayır. Güvenirlik ölçümlerin tutarlılığını, geçerlik ise doğru özelliğin ölçülüp ölçülmediğini ifade eder. Güvenirlik geçerliğin ön koşuludur.

Bir test güvenilir ama geçersiz olabilir mi?
Evet. Bir test her seferinde tutarlı sonuçlar verip de aslında ölçmesi gereken özelliği ölçmüyorsa, güvenilir ama geçersiz olabilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.