Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Ic Gecerlik

Bir araştırmada gözlenen sonucun gerçekten incelenen nedenden kaynaklandığından emin olunabilme derecesi.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

iç geçerlilikiç geçerlik derecesiinternal validityiçsel geçerlik

İç geçerlik, bir araştırmada gözlenen sonucun, başka etkenlerden değil de gerçekten incelenen nedenden kaynaklandığından ne ölçüde emin olunabileceğini ifade eden bir kavramdır.

Bir çalışmanın iç geçerliği yüksekse, bağımlı değişkende gözlenen değişimin büyük olasılıkla bağımsız değişkenden kaynaklandığı sonucuna güvenilebilir. İç geçerlik özellikle deneysel araştırmaların temel ölçütlerinden biridir ve neden sonuç çıkarımlarının ne kadar güçlü olduğunu belirler.

Neyi güvence altına alır?

İç geçerlik, bir araştırmadaki neden sonuç ilişkisinin sağlamlığıyla ilgilenir. Sonucu etkileyebilecek karıştırıcı etkenler kontrol altına alınmışsa, gözlenen etkinin gerçekten incelenen değişkenden geldiği daha güçlü biçimde savunulabilir. Bu kontrol sağlanmadığında, ortaya çıkan etkinin başka bir nedenden kaynaklanma olasılığı artar ve çıkarım zayıflar.

İç geçerliği tehdit eden etkenler

  • Sonucu etkileyen ama kontrol edilmeyen karıştırıcı değişkenler
  • Katılımcıların zamanla doğal olarak değişmesi
  • Grupların başlangıçta birbirinden farklı olması
  • Ölçüm araçlarının ya da koşulların çalışma sırasında değişmesi

Nasıl güçlendirilir?

İç geçerliği artırmanın temel yolu, sonucu etkileyebilecek dış etkenleri olabildiğince denetim altına almaktır. Katılımcıların gruplara rastgele atanması, kontrol grubu kullanılması ve koşulların standartlaştırılması bu amaca hizmet eder. Bu önlemler sayesinde gözlenen etkinin incelenen nedenden kaynaklandığı daha güvenle söylenebilir. Yine de hiçbir araştırmada tüm olası etkenlerin tamamen ortadan kaldırılamayacağı unutulmamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

İç geçerlik neden önemlidir?
Bir araştırmada gözlenen sonucun gerçekten incelenen nedenden kaynaklandığına güvenmemizi sağlar. Düşük iç geçerlik, neden sonuç çıkarımlarını zayıflatır.

İç geçerlik ile dış geçerlik arasındaki fark nedir?
İç geçerlik sonucun incelenen nedenden kaynaklanıp kaynaklanmadığıyla, dış geçerlik ise sonuçların başka durumlara genellenebilirliğiyle ilgilidir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.