Kacinma Davranisi
Kaygı, korku veya rahatsızlık veren durum, düşünce ya da duygulardan uzak durmaya yönelik davranış örüntüsü.
Eş anlamlılar
Kaçınma davranışı, kaygı, korku veya rahatsızlık veren bir durum, düşünce ya da duygudan uzak durmaya yönelik davranış örüntüsüdür.
Kaçınma kısa vadede rahatlatıcı olduğu için güçlenen bir tepkidir. Korkulan durumdan uzaklaşıldığında kaygı geçici olarak azalır ve bu rahatlama, kaçınmanın tekrarlanmasını pekiştirir. Ancak bu döngü uzun vadede kaygının sürmesine ve hatta artmasına katkıda bulunabilir, çünkü kişi korkusunun gerçekçi olup olmadığını sınama fırsatı bulamaz.
Kaçınma davranışı örnekleri
- Topluluk önünde konuşmaktan sürekli kaçınma
- Kaygı veren sosyal ortamlara hiç gitmeme
- Zor bir konuşmayı veya kararı erteleme
- Rahatsız edici duygu ve düşüncelerden dikkat dağıtarak uzak durma
- Belirli yer, kişi ya da etkinliklerden uzak kalma
Neden kaygıyı sürdürür?
Kaçınma, kaygının azalacağına dair bir öğrenme fırsatını ortadan kaldırır. Korkulan durumla yüzleşilmediği için kişi, sonucun aslında düşündüğü kadar kötü olmayabileceğini deneyimleyemez. Böylece korku olduğu gibi kalır. Birçok kaygı kuramı, kaçınmayı kaygının sürmesindeki temel etkenlerden biri olarak değerlendirir.
Kaçınmayla nasıl çalışılır?
Bilişsel davranışçı yaklaşımlarda kaçınmayla çalışmanın yaygın yollarından biri, korkulan durumlara kademeli ve planlı biçimde yaklaşmaktır. Maruz bırakma temelli bu çalışmalarda kişi, kaygısını yönetebileceğini ve durumun katlanılabilir olduğunu deneyimlemeye yönlendirilir. Bu süreç çoğunlukla bir ruh sağlığı uzmanının eşliğinde yürütülür.
Sıkça Sorulan Sorular
Her kaçınma sorunlu mudur?
Hayır. Gerçek bir tehlikeden uzak durmak sağlıklıdır. Sorun, kaygı veren ama aslında tehlikeli olmayan durumlardan sürekli kaçınmanın yaşamı kısıtlamaya başlamasıyla ortaya çıkar.
Kaçınma davranışı nasıl azaltılır?
Korkulan durumlara kademeli yaklaşma ve kaygıyla kalmayı öğrenme yardımcı olur. Yoğun durumlarda bir ruh sağlığı uzmanından destek almak önerilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
İlgili konu
Stres
Test, içerik, soru-cevap ve uzmanlar tek sayfada.
İlgili durumlar
Uyum Bozukluğu
Belirgin bir yaşam olayı veya değişimine karşı gelişen, orantısız sıkıntı ve işlevsellik kaybıyla belirgin bir stres tepkisidir.
Bakım Veren Tükenmişliği
Uzun süre hasta ya da bağımlı bir yakınına bakım veren kişide görülen bedensel, duygusal ve zihinsel tükenme ile baş etme gücünün azalmasıdır.
Paranoid Kişilik Bozukluğu
Paranoid kişilik bozukluğu; başkalarına karşı yaygın ve sürekli bir güvensizlik ve kuşkuyla, diğer insanların niyetlerini kötü niyetli olarak yorumlama eğilimiyle belirgin, süreğen bir kişilik örüntüsü bozukluğudur.
İş Yeri Mobbinginin Ruhsal Etkisi
İş yerinde sistemli ve sürekli yıldırma davranışlarına maruz kalmanın yol açtığı; kaygı, çökkünlük ve işlevsellik kaybı gibi ruhsal etkilerdir.
Ayrılık ve Boşanma Stresi
Bir ilişkinin ya da evliliğin sona ermesine bağlı olarak gelişen; sıkıntı, uyum güçlüğü ve işlevsellikte zorlanmayla belirgin bir stres tepkisidir.
Tükenmişlik Sendromu
Başarıyla yönetilemeyen kronik iş yeri stresine bağlı olarak gelişen; tükenme, işe mesafe ve verimlilik düşüşüyle belirgin mesleki bir olgudur. Belirtilerini, nedenlerini ve baş etme yollarını açıklıyoruz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.