Kıtlık İlkesi

Kıtlık ilkesi, bir nesnenin, fırsatın ya da kaynağın az bulunur veya sınırlı olmasının onu insanların gözünde daha değerli ve çekici kılma eğilimini anlatan bir sosyal etki ilkesidir.

İlke, Robert Cialdini'nin ikna araştırmalarında tanımlanan etki kaynaklarından biridir. Temel düşünce, ulaşılması zorlaşan şeylere daha yüksek değer atfetme eğilimimizdir. Bir şeyin elden kaçma ihtimali, onu kaybetme olasılığına dair bir tepki uyandırır. İnsanlar genellikle bir şeyi kazanma fikrinden çok kaybetme fikrinden daha güçlü etkilenir.

Günlük hayatta kıtlık ilkesinin örnekleri çoktur. Son birkaç ürünün kaldığını belirten bir uyarı, süresi dolmak üzere olan bir kampanya ya da sınırlı sayıda üretilen bir ürünün daha çok arzulanması bu ilkeyle ilişkilidir. Sadece bilgiye erişimin sınırlı olması bile o bilgiyi daha kıymetli gösterebilir.

Kıtlık algısı, bir şeyin gerçek faydasını değil yalnızca ulaşılabilirliğini değiştirir. Bu yüzden kıtlık baskısı altında verilen kararlar her zaman kişinin çıkarına olmayabilir. Aceleyle karar vermek yerine durup düşünmek bu etkinin gücünü azaltabilir.