Müdahale

Müdahale, bir bilginin başka bilgilerle karışması nedeniyle hatırlanmasının güçleşmesidir.

Unutma her zaman bilginin zamanla solmasından kaynaklanmaz. Çoğu zaman bilgiler birbirine karışır ve doğru olanı geri çağırmak zorlaşır. Müdahale, unutmanın bu kaynağını açıklayan temel kavramlardan biridir.

Nasıl işler?

Birbirine benzeyen bilgiler bellekte rekabet edebilir. Bir bilgiyi geri çağırmaya çalışırken benzer başka bir bilgi öne çıkıp doğru olanın yolunu kapatabilir. Bu karışma iki yönde gerçekleşebilir. Önceden öğrenilen bilgi yeni öğrenileni engelleyebilir ya da yeni öğrenilen bilgi eskiyi geri çağırmayı güçleştirebilir.

Günlük örnekleri

• Yeni telefon numarasını öğrenince eskisini karıştırmak
• Benzer iki ismi birbirine karıştırmak
• İki dil arasında benzer kelimeleri şaşırmak
• Eski bir parolayı yeni parola yüzünden hatırlayamamak

Neden önemlidir?

Müdahale, unutmanın yalnızca zamanla değil bilgiler arasındaki rekabetle de ilişkili olduğunu gösterir. Benzer bilgileri ayırt edici biçimde öğrenmek bu karışmayı azaltabilir. Öğrenmeyi zamana yaymak ve bilgileri belirgin farklarla işlemek müdahalenin etkisini hafifletebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Müdahalenin kaç türü vardır?
İki ana türünden söz edilir. Eski bilginin yeniyi engellemesi ileriye ket vurma, yeni bilginin eskiyi engellemesi ise geriye ket vurma olarak adlandırılır.

Müdahale ile basit unutma aynı mı?
Aynı değildir. Basit unutmada bilgi zamanla solar; müdahalede ise bilgi var olmasına karşın başka bilgilerle karıştığı için geri çağrılamaz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.