Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Negativizm

Negativizm, kişinin kendisinden istenen şeylere belirgin bir nedeni olmaksızın direnmesi ya da tam tersini yapmasıdır.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 27 Haziran 2026

Eş anlamlılar

Karşı koymaNedensiz dirençNegativism

Negativizm, kişinin kendisinden istenen şeylere belirgin bir nedeni olmaksızın direnmesi ya da tam tersini yapmasıdır.

Bu durumda kişi, yapması istenen basit eylemlere bile karşı koyar. Bu direnç açık bir gerekçeye dayanmaz; kişi öfkeli ya da kasıtlı bir biçimde itiraz ediyor gibi de görünmeyebilir. Bazı durumlarda kişi yalnızca yönergeye uymamakla kalmaz, istenenin tam tersini yapar. Örneğin elini uzatması istendiğinde elini geri çekebilir. Negativizm, istemli davranışın ve çevreyle uyumlu tepkinin bozulduğu bir bulgudur.

Negativizm, çoğunlukla katatoni tablosu içinde değerlendirilen bir belirtidir. Bu durum, gündelik yaşamdaki inatçılık ya da bilinçli karşı çıkıştan farklıdır. Sıradan itirazda kişinin bir gerekçesi ve amacı vardır; negativizmde ise direnç açıklanamaz ve süreğendir. Bu yaşantıyı gösteren kişiye zorlayıcı değil, sabırlı ve anlayışlı bir yaklaşım gerekir; çünkü direnç kişinin denetiminde olmayabilir.

Negativizm Nasıl Tanınır?

Negativizmin ayırt edici özellikleri şunlardır:

  • İstenen eylemlere belirgin bir neden olmaksızın direnme
  • Bazen istenenin tam tersini yapma
  • Direncin açıklanamaz ve süreğen olması

Bu özellik, sıradan inatçılık ya da bilinçli karşı çıkıştan ayrılır. Olağan itirazda bir gerekçe vardır; negativizmde direnç anlaşılır bir nedene dayanmaz.

Negativizm Ne Anlama Gelir?

Negativizm, istemli davranışın bozulduğunu gösteren ve çoğunlukla katatoni gibi tablolarda görülen bir bulgudur. Tek başına bir tanı oluşturmaz; bütüncül bir değerlendirmenin parçası olarak anlam kazanır. Bu belirti belirgin biçimde gözlendiğinde, bir ruh sağlığı uzmanının değerlendirmesi anlamlıdır. Önemli olan, davranışın bağlamı ve kişinin genel durumunun bir bütün olarak ele alınmasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Negativizm inatçılık ile aynı mı?
Hayır. İnatçılıkta kişinin bir gerekçesi vardır; negativizmde direnç açıklanamaz ve süreğendir.

Negativizm hangi tabloyla ilişkilidir?
Çoğunlukla katatoni tablosunun bir parçası olarak görülür.

Bu belirti gözlendiğinde nasıl yaklaşılmalıdır?
Zorlayıcı değil, sabırlı ve anlayışlı bir yaklaşım gösterilmeli ve bir uzmana başvurulmalıdır.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.