Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Olcut Gecerligi

Bir ölçme aracından elde edilen puanların, ilgili bir dış ölçütle ne ölçüde uyumlu olduğunu gösteren geçerlik türü.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

kriter geçerliğiölçüt geçerliliğicriterion validityölçüte dayalı geçerlik

Ölçüt geçerliği, bir ölçme aracından elde edilen puanların, aynı özelliği yansıttığı kabul edilen bağımsız bir dış ölçütle ne ölçüde uyumlu olduğunu gösteren geçerlik türüdür.

Bu yaklaşımda yeni geliştirilen ya da değerlendirilen bir aracın puanları, güvenilir kabul edilen bir başka göstergeyle karşılaştırılır. Bu dış göstergeye ölçüt denir. Ölçüt geçerliği, aracın puanları ile ölçüt arasındaki ilişki güçlü olduğunda yüksek kabul edilir. Böylece test, gerçek dünyadaki bir sonuçla bağlantılı olduğunu gösterir.

Hangi alt türleri vardır?

Ölçüt geçerliği genellikle ikiye ayrılır. Eş zamanlı geçerlikte test puanı ile ölçüt aynı zaman diliminde toplanır ve aralarındaki uyum incelenir. Yordama geçerliğinde ise test, gelecekteki bir sonucu ne kadar iyi öngördüğüne göre değerlendirilir. Her iki türde de temel mantık aynıdır: test puanının dışsal bir ölçütle anlamlı biçimde ilişkili olması beklenir.

Nasıl incelenir?

Ölçüt geçerliği çoğunlukla test puanı ile ölçüt arasındaki ilişkinin gücüne bakılarak değerlendirilir. İlişki ne kadar tutarlı ve güçlüyse, aracın o ölçütle ilgili geçerliği o kadar güçlü kabul edilir. Ancak sonuçların yorumu, seçilen ölçütün kendisinin de güvenilir ve uygun olmasına bağlıdır. Zayıf bir ölçüt, geçerlik değerlendirmesini yanıltabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ölçüt nedir?
Ölçüt, aracın karşılaştırıldığı bağımsız ve güvenilir bir göstergedir. Bu, başka bir test, gözlemlenen bir davranış ya da gerçek bir sonuç olabilir.

Ölçüt geçerliği ile yapı geçerliği farkı nedir?
Ölçüt geçerliği dışsal bir ölçütle uyuma odaklanır. Yapı geçerliği ise aracın soyut bir kuramsal kavramı ne kadar iyi ölçtüğünü daha geniş kanıtlarla değerlendirir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.