p-değeri

p-değeri, sıfır hipotezi doğru kabul edildiğinde gözlenen veriler kadar ya da onlardan daha uç bir sonucun elde edilme olasılığını gösteren bir değerdir.

Hipotez testlerinde araştırmacı, bir etkinin bulunmadığını varsayan sıfır hipoteziyle başlar. p-değeri, eğer bu varsayım doğruysa eldeki gibi ya da daha aşırı bir sonucun ortaya çıkmasının ne kadar olası olduğunu özetler. Küçük bir p-değeri, gözlenen sonucun sıfır hipotezi altında pek olası olmadığını gösterir ve bu hipotezden kuşku duymaya yol açar.

Nasıl yorumlanır?

p-değeri, önceden belirlenen bir anlamlılık düzeyiyle karşılaştırılır. Değer bu eşikten küçükse sonuç istatistiksel olarak anlamlı kabul edilir. Ancak p-değeri sık biçimde yanlış yorumlanır. p-değeri, sıfır hipotezinin doğru olma olasılığını ya da etkinin büyüklüğünü vermez. Yalnızca verilerin sıfır hipoteziyle ne kadar uyumsuz olduğuna dair bir gösterge sunar.

Sık yapılan hatalar

p-değeriyle ilgili yaygın bir yanılgı, küçük bir değerin etkinin önemli ya da büyük olduğu anlamına geldiğini düşünmektir. Oysa p-değeri etkinin büyüklüğünü göstermez. Büyük örneklemlerde çok küçük farklar bile küçük p-değerleri verebilir. Bu nedenle p-değeri tek başına değil, etki büyüklüğü ve güven aralığı gibi diğer bilgilerle birlikte değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Küçük p-değeri etkinin büyük olduğunu mu gösterir?
Hayır. p-değeri etkinin büyüklüğünü göstermez. Büyüklük için etki büyüklüğü ölçülerine bakmak gerekir.

p-değeri sıfır hipotezinin yanlış olduğunu kanıtlar mı?
Hayır. p-değeri yalnızca verilerin sıfır hipoteziyle ne kadar uyumsuz olduğuna dair bir ölçüdür. Kesin bir kanıt sağlamaz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.