Perseverasyon

Perseverasyon, kişinin aynı düşünceyi, sözcüğü ya da davranışı, baglam ya da soru değişse bile istem dışı ve uygunsuz biçimde tekrar tekrar sürdürmesidir.

Bu durumda kişi bir yanıt ya da davranışa takılır kalır ve yeni duruma uyum sağlayamaz. Örneğin bir soruya verdiği yanıt, sonraki farklı soruda da değişmeden tekrarlanabilir. Kişi adeta bir önceki düşünceden ya da eylemden kopamaz; yeni baglam onun bu tekrarı sürdürmesini engelleyemez. Perseverasyon, düşüncenin ya da davranışın esnek biçimde değişememesini, bir kalibın istem dışı sürdürülmesini tanımlar.

Perseverasyon, zihinsel esnekliğin ve bir konudan diğerine geçebilme yetisinin bozulmasıyla ilişkilidir. Kişi çoğu zaman bu tekrarın farkında olmayabilir. Bu durum yalnızca düşünce ve konuşmada değil, hareketlerde de görülebilir; aynı eylem amaçsızca yinelenebilir.

Perseverasyon Nasıl Tanınır?

Bu durumun ayırt edici özellikleri şunlardır:

• Aynı yanıt, sözcük ya da davranış baglam değişse de tekrarlanır
• Tekrar istem dışıdır ve duruma uygun değildir
• Kişi yeni duruma esnek biçimde uyum sağlamakta zorlanır

Bu özellik, kişinin bilerek bir şeyi vurgulamak için tekrarlamasından farklıdır. Perseverasyonda tekrar amaçsız ve denetim dışıdır.

Perseverasyon Ne Anlama Gelir?

Perseverasyon, zihinsel esnekliği etkileyen çeşitli durumlarda görülebilen bir bulgudur ve tek başına tanı koydurmaz. Bilişsel süreçlerin etkilendiği tablolarda dikkat çeken bir özellik olabilir. Sık, belirgin ve günlük yaşamı etkileyecek biçimde gözlendiğinde bir ruh sağlığı uzmanının değerlendirmesi önem kazanır. Önemli olan, tekrarın sıklığı, bağlamla uyumsuzluğu ve kişinin yaşamına etkisidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Perseverasyon ile takıntı aynı mı?
Hayır. Takıntıda kişi düşüncenin rahatsız ediciliğini bilir; perseverasyonda baglam değişse de aynı kalıbın istem dışı tekrarı vardır.

Yalnızca konuşmada mi görülür?
Hayır. Düşünce, konuşma ve hareketlerde de gözlenebilir.

Ne zaman değerlendirilmelidir?
Sık, belirgin ve günlük yaşamı etkiler hale geldiğinde bir uzmana başvurulması uygundur.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.