Proksemik

Proksemik, insanların iletişim sırasında aralarına koydukları fiziksel mesafenin anlamını ve bu mesafenin sosyal ilişkiler, kültür ve duygularla bağını inceleyen bir alandır.

Kavram, antropolog Edward Hall tarafından ortaya konmuştur. Hall, kişilerin çevrelerinde görünmez bölgeler tanımladığını öne sürer. Yakın ilişkiler için ayrılan mahrem alan, tanıdıklarla kurulan kişisel alan, resmi ortamlardaki sosyal alan ve topluluk önündeki kamusal alan bu bölgelere örnektir. Bu mesafelerin sınırları kişiye, ilişkiye ve kültüre göre değişir.

Günlük hayatta proksemiğin etkisi belirgindir. Kalabalık bir asansörde insanların birbirine bakmaktan kaçınması, yan yana oturulan bir bankta bırakılan boşluk ya da bir tanıdığın fazla yaklaşması karşısında geri çekilme bu alanla ilgilidir. Bir mesafenin rahat ya da rahatsız edici sayılması büyük ölçüde kültürel öğrenmeye ve ilişkinin yakınlığına bağlıdır.

Mesafe tercihleri kişiden kişiye ciddi biçimde farklılaştığı için tek bir kişinin davranışından kesin sonuçlar çıkarmak yanıltıcı olabilir. Proksemik, sözsüz iletişimi anlamada yardımcı bir çerçeve sunar ancak duyguların doğrudan kanıtı olarak görülmemelidir.