Sistematik Duyarsızlaştırma
Gevşeme ile korku uyandıran durumların kademeli olarak eşleştirilmesi yoluyla kaygıyı azaltmayı amaçlayan davranışçı bir terapi tekniğidir.
Eş anlamlılar
Sistematik duyarsızlaştırma, gevşeme durumunun korku ya da kaygı uyandıran durumlarla kademeli olarak eşleştirilmesi yoluyla bu durumlara verilen kaygı tepkisini azaltmayı amaçlayan davranışçı bir terapi tekniğidir.
Tekniğin temeli, kaygı ile gevşemenin aynı anda yaşanamayacağı, yani karşıt koşullanma ilkesine dayanır. Joseph Wolpe tarafından geliştirilen yöntem, özellikle fobilerle çalışmada uzun yıllardır kullanılmaktadır.
Nasıl uygulanır?
Süreç eğitimli bir ruh sağlığı uzmanı eşliğinde yürütülür. Danışan önce gevşeme becerilerini öğrenir, ardından kaygı düzeyine göre sıralanmış bir korku basamakları listesi oluşturulur. Danışan en az kaygı veren durumdan başlayarak, gevşeme halini koruyarak basamaklar boyunca ilerler.
- Gevşeme eğitiminin verilmesi
- Korku basamaklarının kaygı düzeyine göre sıralanması
- Gevşeme halinde en alt basamaktan başlanması
- Kaygı azaldıkça bir üst basamağa geçilmesi
Hangi durumlarda kullanılır?
Sistematik duyarsızlaştırma en sık özgül fobiler, sosyal kaygı ve sınav kaygısı gibi belirli durumlara bağlı kaygılarla ilişkilendirilir. Tekniğin uygunluğu ve uygulanışı yalnızca eğitimli bir uzman tarafından belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sistematik duyarsızlaştırma ile maruz bırakma aynı mı?
İkisi de korkulan duruma yaklaşmayı içerir; ancak sistematik duyarsızlaştırma her aşamada gevşeme halinin korunmasına özel olarak vurgu yapar.
Bu teknik kendi başıma uygulanabilir mi?
Tekniğin doğru biçimde yapılandırılması ve güvenli yürütülmesi için eğitimli bir ruh sağlığı uzmanı eşliğinde uygulanması önerilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.