Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Spotlight Etkisi

Kişinin görünüşünün ya da davranışlarının başkaları tarafından gerçekte olduğundan çok daha fazla fark edildiğini ve dikkatle izlendiğini sanma eğilimidir.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

projektör etkisiışıldak etkisispotlight effectdikkat odağı yanılgısı

Spotlight etkisi, kişinin kendi görünüşünün, hatalarının ya da davranışlarının başkaları tarafından gerçekte olduğundan çok daha fazla fark edildiğini ve dikkatle izlendiğini sanma eğilimidir.

Kavram, Thomas Gilovich ve arkadaşlarının araştırmalarıyla tanımlanmıştır. İnsanlar kendi yaşantılarının merkezinde oldukları için, başkalarının da aynı ölçüde kendilerine odaklandığını varsayma eğilimindedir. Oysa çevredeki kişiler genellikle kendi düşünceleriyle meşguldür ve ayrıntıları çoğu zaman fark etmez. Bu yanılgıyı bilmek, sosyal kaygıyı bir miktar hafifletebilir.

Günlük yaşamdan örnek

Üzerinde küçük bir leke olan bir gömlekle dışarı çıkan biri, herkesin bu lekeyi gördüğünü düşünüp gün boyu tedirgin olur. Gerçekte çoğu kişi lekeyi hiç fark etmemiştir. Aynı durum, toplantıda yapılan küçük bir dil sürçmesi ya da kızarma gibi anlarda da yaşanır; kişi bunu büyütürken çevresi çoğu zaman üzerinde durmaz bile.

Spotlight etkisi hakkında

  • İnsanlar kendi ayrıntılarını abartılı biçimde belirgin sanır
  • Başkaları çoğu zaman kendi işleriyle meşguldür
  • Küçük hatalar genellikle gözden kaçar
  • Farkındalık sosyal kaygıyı yumuşatabilir

Hatalarımızın başkaları için bizim sandığımız kadar belirgin olmadığını hatırlamak, sosyal ortamlarda rahatlamaya yardımcı olabilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.

Spotlight Etkisi Nedir? | Clinisyn