Ertelemeyi Bırakma Yolları

Ertelemeyi bırakmanın yolu, görevi en küçük başlangıç adımına indirgemek, işin yarattığı olumsuz duyguyu fark edip yumuşatmak, dikkat dağıtıcıları ortamdan uzaklaştırmak ve geçmiş ertelemeler için kendinizi suçlamak yerine şefkat göstermektir. Erteleme tembellik değildir; çoğunlukla kaygı, mükemmeliyetçilik veya işin uyandırdığı rahatsız duygulardan kaçınmaktır.

Aşağıda ertelemenin gerçek nedenlerini ve onu bırakmanın pratik yollarını bulacaksınız.

Erteleme neden olur?

Araştırmalar ertelemenin temelde bir zaman yönetimi değil, bir duygu düzenleme sorunu olduğunu gösterir. Bir işe başlamak kaygı, sıkıntı ya da yetersizlik hissi uyandırdığında, beyin kısa vadeli rahatlama için o işten kaçar. Erteleme o an rahatlatır, ama iş büyüdükçe stres artar ve bir kısır döngü oluşur. Bu yüzden ertelemeyi yenmenin anahtarı, zamanı değil, işe başlarken hissettiğiniz duyguyu yönetmektir.

Erteleme tembellik mi?

Hayır. Tembel kişi bir şey yapmak istemez ve bundan rahatsızlık duymaz. Erteleyen kişi ise işi yapmak ister, yapmadığı için kendini kötü hisseder ama yine de başlayamaz. İkisini karıştırmak, erteleyen kişiyi suçlayarak durumu kötüleştirir. Kendini tembellikle yargılamak, kaygıyı artırarak ertelemeyi daha da besler.

Ertelemeyi bırakmanın pratik yolları

• İşi küçültün. Hedefi yapılabilir en küçük adıma indirin. Rapor yazmak değil, belgeyi açıp tek cümle yazmak hedef olsun.
• Beş dakika kuralını uygulayın. Sadece beş dakika çalışmaya söz verin; başlamak en zor kısımdır ve çoğu zaman devama dönüşür.
• Duyguyu adlandırın. Ertelerken ne hissettiğinizi fark edin. Kaygı mı, sıkılma mı? Duyguyu görmek gücünü azaltır.
• Çevreyi düzenleyin. Telefonu başka odaya koymak, iradeye yüklenmekten daha etkilidir.
• Kendinize şefkat gösterin. Geçmiş ertelemeleri için kendini affedenlerin tekrar erteleme olasılığının daha düşük olduğu görülmüştür.

Mükemmeliyetçilik ve erteleme

Çoğu erteleme, kusursuz yapamama korkusundan beslenir. Bir işi mükemmel yapmamız gerektiğine inandığımızda, başlamak çok büyük bir risk gibi görünür ve hiç başlamamak daha güvenli hissettirir. Bu durumda hedefi mükemmel sonuç değil, yeterince iyi bir ilk taslak olarak belirlemek işe yarar. Tamamlanmış bir iş, hayalde kalan kusursuz bir işten daha değerlidir.

Ne zaman daha ciddi bir işaret?

Ara sıra erteleme herkesin yaşadığı normal bir durumdur. Ancak erteleme kronikleşmiş, işinizi, eğitiminizi veya sağlığınızı ciddi biçimde aksatıyorsa ve yoğun kaygı, suçluluk ya da çökkünlükle birlikte gidiyorsa, altta yatan bir kaygı bozukluğu, dikkat eksikliği ya da depresyon olabilir. Bu ayrımı bir uzman yapar. Yaşam kalitenizi düşüren sürekli bir erteleme için ruh sağlığı uzmanına başvurmak yararlıdır. Eğer yaşama dair umutsuzluk ya da kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa bu acil bir durumdur; vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurun, 112'yi arayın ya da güvendiğiniz birinden yardım isteyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Neden yapmam gerektiğini bildiğim halde erteliyorum?
Çünkü erteleme bilgi eksikliği değil, duygusal kaçınmadır. İşin uyandırdığı olumsuz duygudan kaçtığınız için, ne yapmanız gerektiğini bilmek tek başına yeterli olmaz.

Ertelemeyi tamamen bırakabilir miyim?
Ertelemeyi sıfırlamak gerçekçi olmasa da büyük ölçüde azaltmak mümkündür. Küçük başlangıç adımları ve duygu yönetimi ile bu alışkanlık zamanla zayıflar.

Erteleme bir hastalık mıdır?
Erteleme tek başına bir hastalık değildir, ancak yoğun ve sürekliyse dikkat eksikliği, kaygı veya depresyon gibi durumlara eşlik edebilir. Bu durumda bir uzman değerlendirmesi önemlidir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.