Akılcı Olmayan İnançlar
Gerçekçi olmayan, katı ve mutlakçı taleplere dayanan; duygusal sıkıntıyı besleyen düşünce kalıplarıdır. Akılcı duygusal davranışçı terapinin merkezindeki kavramdır.
Eş anlamlılar
Akılcı olmayan inançlar, gerçekçi olmayan, katı ve mutlakçı taleplere dayanan; kişinin yaşadığı olaylar karşısında gereksiz ve yoğun duygusal sıkıntı yaşamasına zemin hazırlayan düşünce kalıplarıdır.
Kavram, Albert Ellis tarafından geliştirilen akılcı duygusal davranışçı terapinin (REBT) merkezinde yer alır. Bu yaklaşıma göre insanları rahatsız eden çoğu zaman olayların kendisi değil, olaylara yükledikleri katı ve gerçekçi olmayan anlamlardır.
Temel özellikleri
Akılcı olmayan inançlar genellikle birkaç ortak özellik taşır.
- Esnek tercihler yerine mutlak talepler içerme, örneğin kesinlikle olmalı biçiminde düşünme
- Bir olumsuzluğu dayanılmaz ya da felaket olarak değerlendirme
- Kendine, başkalarına veya yaşama dair toptan ve sert yargılar
- Gerçeklikle tam örtüşmeyen, abartılı sonuçlar
Terapideki yeri
Akılcı duygusal davranışçı terapide eğitimli bir ruh sağlığı uzmanı, danışanla birlikte bu inançları fark etmeye ve onları daha esnek, gerçekçi tercihlerle değiştirmeye çalışır. Amaç düşüncelerin tümünü bastırmak değil, katı taleplerin yerine işlevsel alternatifler geliştirmektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Akılcı olmayan inanç olumsuz düşünce ile aynı mıdır?
Tam olarak aynı değildir. Burada vurgu, düşüncenin katı, mutlakçı ve gerçekçilikten uzak yapısındadır; her olumsuz düşünce bu nitelikte olmayabilir.
Bu inançlar değiştirilebilir mi?
Akılcı duygusal davranışçı terapide bu inançların fark edilip daha esnek düşüncelerle yeniden ele alınması üzerinde çalışılır. Süreci eğitimli bir uzman yürütür.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.