Bastırma

Bastırma, kaygı yaratan düşünce, anı ve dürtülerin bilinçdışına itilerek bilinçten uzak tutulduğu temel bir savunma mekanizmasıdır.

Psikanalitik kuramda bastırma, Sigmund Freud tarafından savunma mekanizmalarının en temeli olarak ele alınmıştır. Bu süreçte birey, kabul edilmesi zor ya da tehdit edici bulduğu içerikleri farkında olmadan bilinçdışına gönderir. Böylece kişi kısa vadede kaygısını azaltır; ancak bastırılan içerik tümüyle yok olmaz, bilinçdışında varlığını sürdürür.

Nasıl işler?

Bastırma istemsiz ve bilinçdışı bir süreçtir. Kişi bir anıyı ya da duyguyu bilerek unutmaya çalışmaz; zihin bu içeriği kendiliğinden bilinçten uzak tutar. Bastırılan içerikler zaman zaman rüyalar, dil sürçmeleri ya da açıklanamayan duygusal tepkiler aracılığıyla dolaylı biçimde kendini gösterebilir.

Günlük yaşamdaki etkileri

• Zorlayıcı bir yaşantının ayrıntılarının hatırlanamaması
• Belirli durumlarda nedeni anlaşılamayan yoğun duygular
• Rüyalarda beliren tedirgin edici içerikler
• Açıklanamayan kaçınma davranışları

Bastırılma ile farkı

Bastırma çoğunlukla istemsiz ve bilinçdışı bir süreç olarak tanımlanır. Bilinçli olarak bir düşünceyi bir kenara koyma ya da ertelemeye ise kuramda genellikle bastırılma ya da baskılama denir. İki kavram benzer görünse de, biri farkında olmadan, diğeri bilerek gerçekleşir. Bastırmanın ruhsal yaşam üzerindeki etkileri, ruh sağlığı uzmanlarıyla yürütülen terapi süreçlerinde ele alınabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bastırma zararlı mıdır?
Bastırma temel bir zihinsel süreçtir ve kısa vadede koruyucu olabilir. Ancak yoğun ve sürekli olduğunda ruhsal zorlanmaya katkıda bulunabilir.

Bastırılan anılar geri gelebilir mi?
Bastırılan içeriklerin dolaylı yollarla kendini gösterebileceği kabul edilir. Ancak bastırılmış anıların doğruluğu ve geri çağrılması konusu tartışmalı bir alandır.

Bastırma ile inkar aynı şey midir?
Aynı değildir. Bastırma içeriği bilinçdışına iterken, inkar gerçeğin var olduğunu kabul etmeyi reddetmektir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.