Belirleme Katsayisi

Belirleme katsayısı, bir değişkendeki değişimin ne kadarlık bölümünün başka bir değişken ya da değişkenler tarafından açıklanabildiğini gösteren istatistiksel bir orandır.

R kare olarak da bilinen bu katsayı, sıfır ile bir arasında değer alır ve çoğu zaman yüzde olarak ifade edilir. İki değişken arasındaki ilişkide, korelasyon katsayısının karesi alınarak elde edilir. Değer ne kadar büyükse, bir değişkendeki değişimin o kadar büyük bir bölümünün diğer değişkenle açıklanabildiği anlaşılır.

Ne anlatır?

Belirleme katsayısı, açıklanan değişimin payını ifade eder. Örneğin değer yarıya karşılık geliyorsa, bir değişkendeki değişimin yaklaşık yarısının diğer değişkenle ilişkilendirilebildiği, geri kalanının ise başka etkenlerden ya da rastlantıdan kaynaklandığı söylenir. Bu yönüyle katsayı, bir ilişkinin pratikteki açıklayıcı gücünü değerlendirmeye yardımcı olur.

Korelasyon katsayısından farkı

Korelasyon katsayısı ilişkinin hem yönünü hem gücünü gösterirken, belirleme katsayısı yalnızca açıklanan değişimin oranını verir ve işaret içermez. Korelasyon katsayısının karesi alındığı için belirleme katsayısı daima pozitif ya da sıfırdır. Bu nedenle bir ilişkinin açıklayıcı gücünü değerlendirmek istendiğinde belirleme katsayısı daha sezgisel bir ölçü sunar.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Yüksek değer nedensellik anlamına gelmez
• Açıklanmayan bölüm her zaman başka etkenleri içerir
• Aykırı değerler katsayıyı belirgin biçimde etkileyebilir
• Yüksek değer, modelin doğru kurulduğunu tek başına garanti etmez

Sıkça Sorulan Sorular

Belirleme katsayısı yüksekse ilişki nedensel midir?
Hayır. Yüksek değer yalnızca açıklanan değişimin büyük olduğunu gösterir; neden sonuç ilişkisini kanıtlamaz.

R kare ile korelasyon katsayısı arasındaki ilişki nedir?
İki değişkenli durumda belirleme katsayısı, korelasyon katsayısının karesine eşittir. Bu nedenle daima sıfır ile bir arasında ve işaretsizdir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.