Falcılık Hatası
Geleceğe dair olumsuz sonuçları kesinmiş gibi öngörmeye yol açan bir bilişsel çarpıtmadır.
Eş anlamlılar
Falcılık hatası, kişinin gelecekte olacakları, özellikle olumsuz sonuçları, elinde yeterli kanıt yokken kesinmiş gibi öngörmesine yol açan bir bilişsel çarpıtmadır.
Kavram, Aaron Beck'in bilişsel kuramında tanımlanan düşünce hatalarından biridir. Zihin okuma çarpıtması başkalarının ne düşündüğüne dair kesin varsayımları içerirken, falcılık hatası geleceğe dair kesin olumsuz tahminleri kapsar. Sınava girmeden kesinlikle başarısız olacağım demek tipik bir örnektir.
Nasıl görünür?
Bu örüntü çeşitli biçimlerde belirir.
- Bir girişimin daha başlamadan kesin başarısız olacağını varsayma
- Bir ilişkinin sonunun kötü olacağını önceden kesinleştirme
- Olumsuz bir sonucu kaçınılmaz gibi görerek harekete geçmekten kaçınma
Terapideki yeri
Bilişsel davranışçı terapide eğitimli bir ruh sağlığı uzmanı, danışanın geleceğe dair tahminlerini kesin gerçekler değil, sınanabilir olasılıklar olarak ele almasına yardımcı olur. Bu, kaçınma davranışlarının azalmasına alan açabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gelecekle ilgili düşünmek hata mı?
Hayır. Sorun, olumsuz bir sonucu yeterli kanıt olmadan kesin gibi görmektir. Olasılıkları değerlendirmek bundan farklıdır.
Nasıl ele alınır?
Bilişsel davranışçı terapide fark edilir; tahminlerin kanıtlarla sınanması üzerinde çalışılır. Süreci eğitimli bir uzman yürütür.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.