İdealize Etme, Değersizleştirme ve Terk

İdealize etme, değersizleştirme ve terk, bazı örseleyici ilişkilerde gözlenen ve yoğun hayranlık ile başlayıp eleştiri ve soğumayla devam eden, ardından uzaklaşma ya da terk ile sonuçlanan üç aşamalı bir ilişki örüntüsünü tanımlayan bir kavramdır.

Kavram özellikle popüler psikoloji yazılarında kullanılır. Tek başına klinik bir tanı değildir ve bir kişiyi etiketlemek için kullanılmamalıdır. Sağlıklı ilişkilerde de iniş çıkışlar olabilir; bu kavram daha çok belirgin ve tekrarlayan bir örüntüyü anlatır.

Aşamalar

Üç aşama genellikle şöyle tarif edilir. Bu aşamalar her ilişkide aynı sırayla ya da netlikte görülmez.

• İdealize etme: karşı tarafı kusursuz görme, yoğun ilgi ve hayranlık
• Değersizleştirme: eleştiri, kıyaslama ve değersiz hissettirme
• Terk ya da uzaklaşma: ilginin geri çekilmesi, bazen yeniden başa dönme

Sağlıklı bakış

Böyle bir örüntü içinde değersiz hissetmek yıpratıcıdır ve yaşayan kişinin kusuru değildir. Bir ilişki sizi sürekli değersiz hissettiriyorsa, bunu güvendiğiniz biriyle ya da bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmak yardımcı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Her iniş çıkış bu örüntü müdür?
Hayır. Sağlıklı ilişkilerde de iniş çıkışlar olur. Bu kavram belirgin ve tekrarlayan bir değersizleştirme örüntüsünü anlatır.

Bu örüntüde değersiz hissetmek normal mi?
Sürekli değersizleştirilen bir ilişkide böyle hissetmek anlaşılırdır ve kişinin kusuru değildir. Destek almak iyileştirici olabilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.