Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

İkincil Özellik

Yalnızca belirli durumlarda ortaya çıkan, daha az belirgin kişilik eğilimleridir.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 27 Haziran 2026

Eş anlamlılar

ikincil eğilimduruma bağlı özelliksecondary traitikincil nitelik

İkincil özellik, Gordon Allport'un kişilik kuramında yalnızca belirli durumlarda veya koşullarda ortaya çıkan, daha az belirgin kişilik eğilimlerini ifade eder.

Allport'un özellik sınıflandırmasında kardinal ve merkezi özelliklerden sonra gelen ikincil özellikler, kişinin davranışlarında her zaman gözlemlenmez. Bunlar belirli bağlamlara, tercihlere veya tutumlara bağlı olarak belirir. Örneğin yalnızca kalabalık ortamlarda gerginleşmek, belirli yemekleri sevmek veya bazı durumlarda sabırsızlanmak ikincil özelliklere örnek olarak verilebilir.

İkincil özelliğin nitelikleri

  • Yalnızca belirli durumlarda ortaya çıkma
  • Davranışta sürekli gözlemlenmeme
  • Tercih ve tutumlarla yakından ilişkili olma
  • Kişiyi tanımlamada daha az belirleyici olma

Diğer özelliklerden farkı

İkincil özellikler, merkezi ve kardinal özelliklere göre davranış üzerinde daha sınırlı bir etkiye sahiptir. Merkezi özellikler kişiyi genel olarak tanımlarken, ikincil özellikler yalnızca belirli koşullarda görünür hale gelir. Bir kişiyi yakından tanıyanlar, onun ikincil özelliklerini de fark edebilir; yüzeysel tanışıklıkta ise genellikle yalnızca merkezi özellikler gözlemlenir.

İkincil özellikler neden önemlidir?

İkincil özellikler, kişiliğin durumsal yönünü anlamada yardımcı olur. Bir kişinin farklı bağlamlarda nasıl davrandığını açıklayarak davranışın değişkenliğine ışık tutar. Bu, davranışın yalnızca sabit özelliklerle değil, içinde bulunulan durumla da şekillendiği görüşünü destekler.

Sıkça Sorulan Sorular

İkincil özellik kişiliği belirler mi?
İkincil özellikler kişiliği genel olarak belirlemez; yalnızca belirli durumlarda ortaya çıkan eğilimlerdir.

İkincil özellik ile merkezi özellik farkı nedir?
Merkezi özellikler kişiyi genel olarak tanımlar; ikincil özellikler yalnızca belirli koşullarda görünür.

İkincil özellikler herkeste var mı?
Evet. Çoğu kişide duruma bağlı ortaya çıkan çok sayıda ikincil özellik bulunabilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.