İlişki Bağımlılığı

İlişki bağımlılığı, kişinin kendi değerini, kimliğini ve duygusal dengesini büyük ölçüde bir ilişkiye veya partnerine dayandırdığı, ilişkiyi kaybetme olasılığını ise tehdit gibi yaşadığı bir örüntüdür.

Bu durumda yakınlık ihtiyacı, kişinin özerkliğini ve bağımsız işlevselliğini gölgede bırakacak düzeye ulaşır. Sağlıklı bağlılıkta iki kişi birlikteyken de ayrı bireyler olarak var olurken, ilişki bağımlılığında kişi ilişki olmadan kendini eksik veya yetersiz hisseder. Sıklıkla kaygılı bağlanma, düşük benlik saygısı ve terk edilme korkusuyla ilişkilendirilir.

Belirtileri

• Partnerin onayı olmadan karar verememe ve kendini değersiz hissetme
• İlişkiyi sürdürmek için kendi ihtiyaç ve sınırlarını sürekli geri plana atma
• Yalnız kalmaktan veya terk edilmekten yoğun korkma
• Arkadaşlıkları, ilgi alanlarını ve bağımsız yaşamı ihmal etme
• İlişkide sorun olsa bile ayrılmayı düşünememe

Nedenleri

İlişki bağımlılığı genellikle düşük benlik saygısı, güvensiz bağlanma örüntüleri ve erken dönemde yaşanan ihmal veya tutarsız bakım deneyimleriyle ilişkilendirilir. Geçmişteki kayıplar ve terk edilme yaşantıları da kişinin ilişkiye sıkıca tutunma eğilimini güçlendirebilir.

Sağlıklı bağdan farkı

Sağlıklı bir ilişkide bağlılık karşılıklı, dengeli ve özgürleştiricidir; taraflar birbirini destekler ama kendi ayakları üzerinde de durabilir. İlişki bağımlılığında ise denge bozulur, kişi kendi yaşamını ilişkiye feda eder ve ilişkinin sürmesi bir varlık meselesine dönüşür. Bu örüntü üzerinde çalışmak için benlik saygısını güçlendirmek, sınırları netleştirmek ve gerektiğinde bir ruh sağlığı uzmanından destek almak yardımcı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İlişki bağımlılığı ile sevmek aynı şey mi?
Hayır. Sevgi karşılıklılık, güven ve özerklik içerirken, ilişki bağımlılığında kişi kendi bütünlüğünü kaybedecek kadar partnerine tutunur. Önemli fark, bağımsız bir benliğin korunup korunmadığıdır.

İlişki bağımlılığı nasıl aşılır?
Kendi değerini ilişki dışında da fark etmek, ilgi alanlarına ve sosyal bağlara yeniden yatırım yapmak ve benlik saygısı üzerinde çalışmak yardımcı olur. Yoğun durumlarda profesyonel destek önerilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.