Yatırım

Yatırım, psikanalizde ruhsal enerjinin bir nesneye, kişiye, düşünceye ya da etkinliğe yönlendirilip bağlanmasını anlatan kavramdır.

Sigmund Freud'un kuramında ruhsal yaşam, belirli bir enerjiyle işler. Bu enerjinin bir hedefe bağlanması yatırım, çoğu zaman kullanılan adıyla kateksis olarak adlandırılır. Bir kişiye, anıya, fikre ya da etkinliğe ne kadar çok ruhsal enerji yöneltilirse, o hedefin kişi için duygusal önemi de o kadar büyük olur.

Nasıl işler?

Yatırım, bir hedefin kişinin iç dünyasında ne kadar yer kapladığını anlamak için kullanılır. Sevilen bir kişiye, tutkuyla bağlanılan bir amaca ya da sürekli zihni meşgul eden bir düşünceye yöneltilen enerji, yüksek bir yatırıma işaret eder. Freud, bu enerjinin sınırlı olduğunu ve bir hedeften çekilip başka bir hedefe yöneltilebileceğini öne sürmüştür.

• Sevilen bir kişiye duyulan yoğun bağlılık
• Bir amaca ya da etkinliğe yöneltilen enerji
• Zihni sürekli meşgul eden bir düşünce
• Enerjinin bir hedeften başka bir hedefe kayması

Karşıt yatırım ve denge

Freud, bazı durumda ruhsal enerjinin bir içeriğin bilince çıkmasını engellemek için de kullanılabileceğini öne sürmüştür; bu, karşıt yatırım olarak adlandırılır. Örneğin bastırma sürecinde, rahatsız edici bir içeriği bilinçdışında tutmak için enerji harcandığı varsayılır. Yatırım kavramı, libido ve dürtü kuramıyla yakından ilişkilidir. Bu açıklamalar Freud'un kuramına özgü kuramsal kavramlardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yatırım ile kateksis aynı şey midir?
Evet. Kateksis, yatırım kavramının psikanaliz literatüründe kullanılan teknik adıdır.

Yatırım yalnızca kişilere mi yapılır?
Hayır. Ruhsal enerji bir kişiye yöneltilebileceği gibi bir düşünceye, anıya, amaca ya da etkinliğe de yöneltilebilir.

Karşıt yatırım ne demektir?
Karşıt yatırım, bir içeriğin bilince çıkmasını engellemek için kullanılan ruhsal enerjiyi anlatır ve bastırma gibi süreçlerle ilişkilendirilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.