Karşıt tepki geliştirme
Kabul edilmesi güç bir duygu ya da dürtünün, onun tam tersi yönde abartılı bir davranışa dönüştürüldüğü savunma mekanizması.
Eş anlamlılar
Karşıt tepki geliştirme, kabul edilmesi güç bir duygu ya da dürtünün, kişi tarafından onun tam tersi yönde ve çoğu zaman abartılı bir davranışa dönüştürüldüğü bir savunma mekanizmasıdır.
Psikanalitik kuramda bu mekanizma, rahatsız edici bir iç dürtünün açığa çıkmasını engellemek için kullanılır. Kişi, kendisini huzursuz eden duygunun karşıtını sergileyerek o duyguyu bilinç dışında tutmaya çalışır. Örneğin birine karşı kabul edilmesi güç bir öfke duyan kişinin, bu kişiye karşı aşırı nazik ve özenli davranması bu kapsamda değerlendirilebilir.
Belirgin özellikleri
Karşıt tepki geliştirmenin ayırt edici yönü, sergilenen davranıştaki abartılı ve zorlama nitelik olarak tanımlanır.
- Gerçek duygunun tam tersinin sergilenmesi
- Davranışta abartılı ve katı bir nitelik bulunması
- Bilinçdışı bir süreç olması
- Altta yatan duygunun kişi tarafından fark edilmemesi
Diğer mekanizmalardan farkı
Bu mekanizma, rahatsız edici duyguyu yalnızca bilinçten uzak tutmakla kalmaz, yerine karşıt bir tutumu yerleştirir. Bu yönüyle duyguyu yalnızca bastırmaktan ayrılır. Açıklamalar kuramsal bir çerçeveye dayanır ve davranışları yorumlamak için tek başına yeterli değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
Karşıt tepki geliştirme nasıl tanınır?
Genellikle davranıştaki abartılı, katı ve zorlama nitelik bir ipucu olarak değerlendirilir; ancak tek başına kesin bir gösterge değildir.
Karşıt tepki geliştirme bilinçli midir?
Kuramsal olarak bilinçdışı bir süreçtir; kişi altta yatan gerçek duygusunun çoğunlukla farkında değildir.
Karşıt tepki geliştirme ile bastırma aynı mıdır?
Hayır. Bastırmada duygu bilinçten uzak tutulurken, karşıt tepki geliştirmede ek olarak o duygunun tersi sergilenir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.