Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Özerklik Desteği

Bir kişinin seçimlerine, bakış açısına ve gönüllülüğüne alan açarak onun kendi davranışını yönetmesini destekleyen tutumdur.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

özerklik desteğiautonomy supportözerkliği destekleyen tutumözerklik destekleyici yaklaşım

Özerklik desteği, bir kişinin seçimlerine, bakış açısına ve gönüllülüğüne alan açarak onun kendi davranışını içeriden yönetmesini destekleyen tutumu anlatan bir kavramdır.

Kavram, öz belirleme kuramıyla yakından ilişkilidir. Özerkliği destekleyen bir tutum, baskı ve kontrol yerine kişinin değerlerini ve tercihlerini gözetir. Temel fikir, insanların gönüllü biçimde benimsedikleri davranışların motivasyonunun ve sürekliliğinin daha güçlü olabileceğidir.

Özerklik desteğinin öğeleri

Özerkliği destekleyen yaklaşımlarda öne çıkan bazı öğeler şunlardır.

  • Kişinin bakış açısını anlamaya çalışma
  • Seçim ve katılıma alan açma
  • Davranışların gerekçelerini anlamlı biçimde açıklama
  • Baskıcı dil ve dayatma yerine işbirliği

Nerelerde ele alınır?

Özerklik desteği eğitim, ebeveynlik, çalışma yaşamı ve sağlık gibi alanlarda incelenir. Bu tür ortamların motivasyonu ve iyi oluşu olumlu etkileyebileceği öne sürülür. Karşıtı, kişiyi yalnızca baskı ve ödül ceza yoluyla yönlendiren kontrolcü tutumdur.

Sıkça Sorulan Sorular

Özerklik desteği sınırsızlık mı demektir?
Hayır. Sınırların ve sorumlulukların bütünüyle kaldırılması anlamına gelmez; kişinin gönüllülüğünü ve bakış açısını gözeterek yapılandırma sağlamayı amaçlar.

Hangi alanlarda önemlidir?
Eğitim, ebeveynlik, iş yaşamı ve sağlık gibi motivasyonun rol oynadığı pek çok alanda ele alınır.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.