Yabanci kaygisi

Yabancı kaygısı, bebeğin tanımadığı kişilerin varlığında huzursuzluk, çekingenlik ya da tedirginlik göstermesiyle beliren, gelişimin beklenen bir aşaması olan kaygı tepkisidir.

Bu tepki, bebeğin tanıdık yüzlerle yabancıları ayırt edebilecek bilişsel olgunluğa ulaştığının bir işaretidir. Bir zamanlar herkese gülümseyen bebek, belirli bir dönemden sonra yabancı bir kişi yaklaştığında ağlayabilir, başını çevirebilir ya da bakım verene sıkıca sarılabilir. Bu, gelişimsel açıdan olumlu ve koruyucu bir değişimdir.

Ne zaman başlar?

Yabancı kaygısı genellikle bebekliğin ilk yılının ikinci yarısında belirginleşir ve bir süre devam edebilir. Ortaya çıkışı, bebeğin bağlanma figürüne olan yakınlığının güçlenmesi ve tanıdık ile yabancıyı ayırt etme yeteneğinin gelişmesiyle ilişkilidir. Yoğunluğu çocuktan çocuğa, mizaca ve ortama göre değişebilir.

Günlük örnekleri

• Misafir geldiğinde bebeğin annesine sokulup yüzünü gizlemesi
• Tanımadığı biri kucağa almak istediğinde ağlamaya başlaması
• Yabancıyla göz teması kurmaktan kaçınması
• Bakım verenin yanında yavaş yavaş yabancıya alışması

Nasıl yaklaşılmalı?

Yabancı kaygısı bir sorun değil, sağlıklı gelişimin bir parçasıdır. Bebeği yabancıyla temasa zorlamak yerine, ona alışması için zaman tanımak yararlıdır. Yeni kişilerin bebeğe yavaşça ve bakım verenin varlığında yaklaşması, bebeğin kendini güvende hissetmesine yardımcı olur. Bebeğin tepkisine saygı göstermek güven duygusunu pekiştirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı kaygısı normal mi?
Evet. Beklenen ve sağlıklı bir gelişim aşamasıdır; bebeğin tanıdık kişilere bağlandığının ve ayırt etme becerisinin geliştiğinin işaretidir.

Yabancı kaygısı ne kadar sürer?
Bebeklikte belirginleşip zamanla azalma eğilimindedir; süresi ve yoğunluğu çocuğa göre değişir.

Yabancı kaygısı ile ayrılık kaygısı aynı mı?
Hayır. Yabancı kaygısı tanımadık kişilere, ayrılık kaygısı ise bağlanma figüründen ayrılmaya yönelik tepkidir; ikisi yakın dönemlerde görülebilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.