Zihinsel Filtre
Bir durumun yalnızca olumsuz bir ayrıntısına odaklanıp olumlu yönlerini göz ardı etmeye yol açan bir bilişsel çarpıtmadır.
Eş anlamlılar
Zihinsel filtre, bir durumun yalnızca olumsuz bir ayrıntısına odaklanıp olumlu ya da nötr yönlerini göz ardı etmeye yol açan bir bilişsel çarpıtmadır.
Kavram, Aaron Beck'in bilişsel kuramında seçici soyutlama olarak da anılır. Bu örüntüde kişi, bir bardak suya damlayan tek bir mürekkep damlası gibi, tek bir olumsuz unsurun tüm değerlendirmeyi renklendirmesine izin verir.
Nasıl görünür?
Zihinsel filtre günlük yaşamda farklı biçimlerde belirir.
- Çoğu olumlu geri bildirimi atlayıp tek bir eleştiriye takılma
- Genel olarak iyi geçen bir günü tek bir aksaklıkla kötü sayma
- Bir deneyimin yalnızca eksik yönünü hatırlama
Terapideki yeri
Bilişsel davranışçı terapide eğitimli bir ruh sağlığı uzmanı, danışanın durumun bütününü, yani gözden kaçırdığı olumlu ve nötr ayrıntıları da görmesine yardımcı olur. Amaç, dengeli ve gerçekçi bir değerlendirme geliştirmektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Olumsuz yönleri görmek yanlış mı?
Hayır. Zihinsel filtre, olumsuzu görmek değil, yalnızca onu görüp bütünü gözden kaçırmaktır. Amaç dengeli bir bakıştır.
Bu örüntü nasıl ele alınır?
Bilişsel davranışçı terapide fark edilir; durumun tüm yönlerini değerlendirme üzerinde çalışılır. Süreci eğitimli bir uzman yürütür.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.