Danışan onam formu, ruh sağlığı uzmanının danışanını süreç ve veri işleme hakkında bilgilendirip onayını aldığı yasal uyum belgesidir. 2026 itibarıyla en kritik kural şudur: bu belge artık tek bir kağıt değildir. KVKK Kurulu'nun 18 Şubat 2026 tarihli ve 2026/347 sayılı ilke kararı uyarınca aydınlatma metni ile açık rıza metni ayrı başlıklar altında, ayrı ayrı düzenlenmek ve ayrı beyanlarla onaylanmak zorundadır. Tek bir "okudum, kabul ediyorum, rıza veriyorum" kutucuğu artık hukuka aykırıdır.
Bu rehber, formun hangi yasal zemine dayandığını, hangi unsurları içermesi gerektiğini ve 2026/347 kararına uygun örnek bir yapıyı sade biçimde açıklar. Amaç korkutmak değil, birkaç doğru adımı bir kez kurup rahat çalışmanızı sağlamaktır. Aşağıdaki bilgiler kaynaklı mevzuata dayanır; somut bir başvuru öncesinde güncel tutarları ve yürürlüğü kvkk.gov.tr üzerinden teyit etmeniz önerilir.
Kısaca (TL;DR): Danışan onam süreci iki ayrı belgeden oluşur. Aydınlatma metni her durumda zorunludur (KVKK m.10). Açık rıza metni, işleme bir kanun istisnasına dayanmıyorsa gerekir (m.6). Ses/görüntü kaydı, pazarlama gibi tedavi dışı işlemeler için her zaman ayrı açık rıza alınır. İki metni tek kutuda birleştirmek 2026/347 kararına aykırıdır.
Danışan onam formu, ruh sağlığı uzmanının danışana sürecin işleyişini ve kişisel verilerinin nasıl işleneceğini açıklayıp gerekli onayı aldığı belgedir. Pratikte iki ayrı yükümlülüğü birden karşılar: bilgilendirme (aydınlatma) ve onay (açık rıza). Bu ikisi farklı hukuki niteliğe sahip olduğundan, 2026 itibarıyla iki ayrı metin olarak düzenlenir.
Danışanlarınıza ait kayıtların neredeyse tamamı sıradan veri değildir. Seans notları, tanı bilgisi, psikometrik test sonuçları ve hatta bir kişinin sizden destek aldığı bilgisinin kendisi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun (KVKK) 6. maddesi kapsamında özel nitelikli (sağlık) kişisel veri sayılır ve kanunun en yüksek koruma rejimine tabidir. Onam formu, işte bu verileri hukuka uygun işlediğinizin yazılı kanıtıdır.
KVKK m.6/1: Kişilerin sağlığına ve cinsel hayatına ilişkin veriler özel nitelikli kişisel veriler arasında sayılmıştır.
En sık yapılan hata, aydınlatma ile açık rızayı aynı belgede birleştirmek, hatta aynı şey sanmaktır. Bunlar birbirinden farklı hukuki niteliğe sahip iki ayrı yükümlülüktür.
Aydınlatma, veri sorumlusunun (yani sizin) tek taraflı bilgilendirme borcudur. Danışan onay versin vermesin, veriyi hangi sebeple işlerseniz işleyin, aydınlatma her durumda zorunludur ve veriyi işlemeye başlamadan önce yapılır (KVKK m.10).
Açık rıza ise danışanın iradesidir. Yalnızca veri işleme bir kanun istisnasına dayanmıyorsa devreye girer. KVKK m.3 açık rızayı "belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza" olarak tanımlar.
| Ölçüt | Aydınlatma (m.10) | Açık Rıza (m.3, m.5-6) |
|---|---|---|
| Hukuki niteliği | Veri sorumlusunun yükümlülüğü | Danışanın onayı / iradesi |
| Ne zaman gerekir | Her durumda, istisnasız | Yalnızca işleme bir istisnaya dayanmıyorsa |
| Danışana bağlı mı | Onaya bağlı değil | Özgür iradeye bağlı |
| Geri alınabilir mi | Bilgilendirmedir, geri alma konusu değil | Danışan her zaman geri alabilir |
| Uygun beyan | "Okudum ve anladım" | "Açık rıza veriyorum" |
Geçerli bir açık rıza, KVKK m.3 uyarınca üç unsuru birlikte taşımalıdır. Bir tanesi eksikse rıza geçersiz kabul edilir.
Buradan çıkan pratik kural: Asıl terapi hizmeti için açık rıza, hizmet alma şartına bağlanamaz. Buna karşılık ses/görüntü kaydı gibi hizmetin zorunlu unsuru olmayan işlemler için ayrı açık rıza alınır ve danışan bunu reddetse de hizmeti almaya devam edebilmelidir.
2024 yılında önemli bir değişiklik oldu. 7499 sayılı Kanun ile (Resmî Gazete 12.03.2024, No 32487; yürürlük 01.06.2024) KVKK m.6 yeniden yazıldı. Yeni düzenlemeyle sağlık verisi; tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler tarafından açık rıza aranmaksızın işlenebilir hale geldi.
Serbest çalışan ruh sağlığı uzmanı meslek sırrı yükümlüsü olduğu için bu istisnadan teorik olarak yararlanabilir. Ancak bu bir muafiyet değil, dar yorumlanan bir istisnadır. En güvenli yol yine de açık rıza almaktır, çünkü:
Kısacası istisna bir "kalkan", açık rıza ise "zırh"tır. Profesyonel pratikte ikisini birlikte kullanmak en doğru yaklaşımdır.
2026 yılında bu alanı netleştiren ve uygulamayı doğrudan bağlayıcı kılan gelişme, Kurul'un ilke kararıdır. Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 18.02.2026 tarihli ve 2026/347 sayılı ilke kararı (Resmî Gazete 24.03.2026, No 33203), aydınlatma metni ile açık rıza metninin ayrı düzenlenmesi gerektiğini netleştirmiştir.
Kararın getirdiği somut kurallar şunlardır:
Pratik sonuç: Tek bir kutuda "Aydınlatma metnini okudum, kabul ediyorum ve rıza veriyorum" demek artık yasaktır. Bu birleştirme, KVKK m.18 kapsamında idari para cezası riski taşır. Aynı kural dijital onam ekranları için de geçerlidir; online akışınızda aydınlatma ve açık rıza ayrı adımlar olmalıdır.
Karar No: 2026/347, Tarih: 18.02.2026, Resmî Gazete: 24.03.2026, No 33203. Bu, 2018 tarihli Aydınlatma Tebliği'nden (RG 10.03.2018, No 30356) ayrı, bağımsız ve uygulamada doğrudan bağlayıcı bir ilke kararıdır.
Aşağıdaki yapı, kararın gereklerini karşılayan bir iskelettir. Danışan tek bir kağıdı imzalamaz; iki ayrı şeyi onaylar. Bu bir taslak iskelettir, hukuki danışmanlık değildir; kendi pratiğinize uyarlamadan önce bir hukuk danışmanıyla teyit etmeniz yerinde olur.
Başlık: "Kişisel Verilerin İşlenmesine İlişkin Aydınlatma Metni"
İçermesi gereken KVKK m.10 unsurları:
Beyan: "Yukarıdaki aydınlatma metnini okudum ve anladım."
Başlık: "Açık Rıza Metni"
İçermesi gereken kalemler:
Beyan: "Yukarıda belirtilen kapsamda kişisel verilerimin işlenmesine açık rıza veriyorum."
İki metin aynı sayfada yer alacaksa biri altta biri üstte, ayrı başlıklarla ve iki ayrı onay kutucuğuyla sunulmalıdır. İki yükümlülüğü tek bir "okudum, kabul ediyorum" kutucuğunda birleştirmek 2026/347 kararına ve Aydınlatma Tebliği'ne aykırıdır.
Veri işleme uyumu kadar önemli bir başka boyut, danışanın hizmet sürecine ilişkin bilgilendirilmesidir. Mevzuat bazı bilgilendirme adımlarını özellikle online hizmette zorunlu kılar.
Uzaktan Sağlık Yönetmeliği (RG 10.02.2022, No 31746) m.9, görüşme öncesi hastanın bilgilendirilmesini zorunlu tutar. Yönetmelik; fiziksel ayrılık, kamera/mikrofon erişimi ve ses-görüntü iletilemezse hizmetin başlamayabileceği gibi konularda bilgilendirme yapılmasını düzenler. Sık duyulan "danışan kesinlikle yalnız bir ortamda olmalı" gibi ifadeler bu lafızla Yönetmelikte yer almaz; bunlar iyi saha pratiğidir, Yönetmelik hükmü olarak sunmak yanıltıcı olur.
Ses veya görüntü kaydı konusunda doğru çerçeve nettir: kayıt yasak değildir, ama rıza şarttır. İzin olmadan alınan kayıt baştan hukuka aykırıdır.
Uzaktan Sağlık Yönetmeliği m.12/3: Sunulan sağlık hizmetleri, her iki tarafın açık rızası olmaksızın görüntülü veya sesli olarak kayıt altına alınamaz. m.12/4: Rızayla alınan kayıt oniki aydan fazla saklanamaz.
Yani doğru ifade "kayıt kesinlikle alınamaz" değil, "rızasız alınamaz, rızalıda en fazla 12 ay saklanır"dır.
İki metni birleştirmek ya da aydınlatmayı hiç yapmamak yalnızca biçimsel bir kusur değildir; idari para cezasıyla yaptırıma bağlanmıştır. 2026 yılı için yeniden değerleme oranı %25,49'dur (585 sıra no'lu VUK Genel Tebliği, RG 27.11.2025; yürürlük 01.01.2026). Bu oranla güncellenmiş tutarlar:
| İhlal türü (KVKK m.18) | 2026 idari para cezası (TL) |
|---|---|
| Aydınlatma yükümlülüğü (m.10) ihlali | 85.437 - 1.709.200 |
| Veri güvenliği (m.12) ihlali | 256.357 - 17.092.242 |
| Kurul kararına uymama | 427.263 - 17.092.242 (teyit edilmeli) |
| VERBİS yükümlülüğü ihlali | 341.809 - 17.092.242 (teyit edilmeli) |
Tutarlar her yıl güncellenir; bir uyuşmazlık veya başvuru anında güncel tarifeyi resmi kaynaktan (kvkk.gov.tr) teyit etmeniz tavsiye edilir.
Evet, gerekir. Bu en sık yanlış anlaşılan konulardan biridir. KVKK Kurulu'nun 04.09.2025 tarihli ve 2025/1572 sayılı kararı (yürürlük 01.10.2025) ile ana faaliyeti özel nitelikli veri işlemek olsa bile, yıllık çalışan sayısı 10'dan az ve mali bilanço toplamı 10 milyon TL'den az olan veri sorumluları VERBİS'ten muaf tutuldu (bu iki eşik kümülatif değerlendirilir). Çoğu bağımsız çalışan ruh sağlığı uzmanı bu kapsama girer.
Ancak VERBİS muafiyeti, KVKK'dan muafiyet değildir. Muafiyet yalnızca Sicile kayıt zorunluluğunu kaldırır. Aydınlatma (m.10), açık rıza/istisna dayanağı (m.5-6), veri güvenliği (m.12), saklama-imha, veri ihlali bildirimi (en geç 72 saat) ve ilgili kişi başvurularına 30 gün içinde yanıt verme yükümlülükleri aynen devam eder. Dolayısıyla muaf olmanız onam formu hazırlama gereğini ortadan kaldırmaz.
Hayır. 2026/347 sayılı ilke kararı uyarınca aydınlatma metni ve açık rıza metni ayrı başlıklar altında, ayrı ayrı düzenlenir. İki metin aynı sayfada olsa bile alt-üst ayrı konumlandırılır ve her biri için ayrı beyan alınır. Tek bir onay kutucuğu iki metni birden kapsayamaz.
Zorunlu değil ama güçlü biçimde önerilir. 7499 sayılı Kanun ile sağlık verisi, sır saklama yükümlüsü kişilerce tıbbi teşhis, tedavi ve bakım amaçlarıyla açık rıza aranmaksızın işlenebilir. Ancak ispat yükü sizde olduğu ve ses/görüntü kaydı gibi işlemler istisna dışı kaldığı için en güvenli yol ayrı açık rıza almaktır.
Hayır. Aydınlatma metni bir bilgilendirmedir, onay değildir. Uygun beyan "okudum ve anladım"dır. Aydınlatma metni altına "kabul ediyorum" veya "açık rıza veriyorum" yazmak 2026/347 kararına aykırıdır.
Kayıt yasak değildir ama her iki tarafın açık rızası şarttır. Uzaktan Sağlık Yönetmeliği m.12 uyarınca rızasız kayıt alınamaz; rızayla alınan kayıt en fazla 12 ay saklanabilir, sonra imha edilir. Bu rıza, asıl açık rıza metninden ayrı ve bağımsız bir kalem olarak alınır.
Hatalı bir varsayım. VERBİS muafiyeti yalnızca Sicile kayıt yükümlülüğünü kaldırır. Aydınlatma ve açık rıza dahil tüm diğer KVKK yükümlülükleri aynen devam eder. Muaf olsanız bile onam belgelerinizi hazırlamak zorundasınız.
2026 yılında aydınlatma yükümlülüğü ihlali 85.437 TL ile 1.709.200 TL arasında, veri güvenliği ihlali ise 256.357 TL ile 17.092.242 TL arasında idari para cezasına bağlanmıştır. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; güncel rakamı kvkk.gov.tr üzerinden teyit edin.
Danışan onam süreci, doğru kurulduğunda kendi kendine dönen bir düzendir. Aydınlatma ve açık rıza metinlerini ayrı hazırlayın, ses/görüntü kaydı için ayrı rıza alın, belgelerinizi ispat için saklayın. Bu adımları dijital olarak yönetmek hem hata payını düşürür hem de zamandan kazandırır.
Konunun tüm yasal boyutunu kaynaklarıyla derleyen Clinisyn KVKK e-kitabını indirerek aydınlatma ve açık rıza metinlerinizi 2026/347 kararına uygun biçimde kurabilirsiniz. Danışan dosyalarınızı, onam akışınızı ve seans kayıtlarınızı tek yerde güvenle yönetmek için Clinisyn'i 7 gün ücretsiz deneyin (kart bilgisi gerekmez).
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Mevzuat madde numaraları, yürürlük tarihleri ve ceza tutarları için resmi kaynakları (kvkk.gov.tr, Resmî Gazete) esas alın.
Son güncelleme: 14 Haziran 2026. İçerik Clinisyn ekibi tarafından, kaynaklı mevzuat derlemesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Ücretsiz e-kitap
KVKK ve Danışan Verisi
Bu konunun tamamını sıralı kontrol listesiyle e-postanıza gönderelim.
