Koçluk mu Psikoloji mi? Hangisine İhtiyacım Var?

Bir hedefe ulaşamadığınızda, hayatta tıkandığınızı hissettiğinizde ya da içinizde adını koyamadığınız bir ağırlık taşıdığınızda akla iki yol gelir: bir koçtan destek almak mı, yoksa bir ruh sağlığı uzmanına mı başvurmak? İkisi de "kendini daha iyi hisset" vaadiyle karşınıza çıkar, ama aslında çok farklı işler yaparlar. Yanlış kapıyı çalmak hem zaman hem para kaybettirir; bazı durumlarda ise gecikmeye yol açabilir.

Bu rehber, koçluk ile psikolojik desteği yan yana koyup gerçek farklarını gösteriyor. Amaç hiçbir mesleği küçümsemek değil; tam tersine, sınırları net çizerek kafa karışıklığını gidermek. Net olalım: ruhsal belirti, duygusal acı ya da tanı gerektiren bir durum söz konusu olduğunda doğru adres, bilimsel ve kanıta dayalı bir formasyondan geçmiş ruh sağlığı uzmanıdır (psikolog, psikolojik danışman, klinik psikolog) ve gerektiğinde hekimdir. Koçluk, kişinin sağlıklı işlev gördüğü, klinik olmayan bir hedef-gelişim alanında meşru ve değerlidir; ama bu, onu bilimsel ruh sağlığı desteğiyle aynı kefeye koymaz. Doğru karar, "hangisi daha iyi" değil, "şu an benim ihtiyacım hangisine uyuyor" sorusunun cevabında saklı.

Güncellik ve doğruluk notu (15 Haziran 2026): Bu içerikteki yasal çerçeve, doğrudan birinci el kaynaklara dayanır: koçluğun meslek tanımı için Koç (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı (Resmî Gazete, 29 Haziran 2013, Sayı 28692); ruh sağlığı meslek mensuplarının yetkileri için 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, Ek Madde 13. Mevzuat ve idari uygulamalar değişebildiğinden, kişisel bir karar öncesinde güncel durumu resmî kaynaklardan veya bir uzmandan teyit edin. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı, tedavi ya da hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Koçluk mu psikoloji mi: kısa cevap

Kısa cevap şudur: Belirli bir hedefe ulaşmak, performansınızı artırmak veya bir kararı netleştirmek istiyorsanız ve genel olarak iyi durumdaysanız, koçluk uygun olabilir. Duygusal acı, sürekli kaygı, uyku ya da işlev kaybı, geçmiş travma veya tanı gerektiren bir belirti söz konusuysa, bir ruh sağlığı uzmanına başvurmak doğru adımdır.

İkisi arasındaki en temel ayrım odak noktasıdır. Koçluk geleceğe ve eyleme bakar: "Nereye gitmek istiyorsun ve nasıl gideceksin?" Psikolojik destek ise hem bugüne hem geçmişe bakabilir: "Ne yaşıyorsun, bunun kökeni ne, ve bu seni nasıl etkiliyor?"

Bu iki yaklaşım aynı türden iki seçenek değildir. Biri klinik olmayan bir gelişim hizmeti, diğeri bilimsel formasyona ve yasal yetkiye dayalı bir ruh sağlığı desteğidir. Aynı işi farklı yollarla yapmazlar; farklı ihtiyaçları karşılarlar ve doğru kullanıldığında birbirini tamamlayabilirler. Önemli olan, kendi durumunuzu doğru okumak ve klinik bir ihtiyaç söz konusu olduğunda tereddütsüz ruh sağlığı uzmanına yönelmektir. Aşağıdaki bölümler bu kararı somutlaştırıyor.

Koçluk nedir ve ne işe yarar?

Koçluk, kişinin hâlihazırda sahip olduğu kaynakları harekete geçirerek belirli bir hedefe ulaşmasına yardımcı olan, gelecek ve eylem odaklı bir gelişim sürecidir. Koç tanı koymaz, hastalık tedavi etmez; sorular sorarak farkındalık yaratır, hedef belirlemeyi ve eylem planı çıkarmayı kolaylaştırır.

Uluslararası Koçluk Federasyonu (ICF) koçluğu, "danışanlarla, kişisel ve profesyonel potansiyellerini en üst düzeye çıkarmaları için ilham veren, düşündürücü ve yaratıcı bir süreçte ortaklık kurmak" olarak tanımlar. Buradaki anahtar kelime "ortaklık"tır. Koç uzman pozisyonundan tavsiye vermez; danışanın kendi çözümünü bulmasına eşlik eder.

Koçluk Türkiye'de tanımlı bir meslek mi?

Evet. Koçluk Türkiye'de resmen tanımlı bir meslektir. Koç (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı, Resmî Gazete'de 29 Haziran 2013 tarih ve 28692 sayı ile yayımlandı. Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK), koçluk için ulusal yeterlilik (15UY0215-6) ve sınava dayalı MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi süreci yürütür.

Bu önemli bir noktadır: Koçluğun tanımlı bir meslek olması, onu meşru kılar. Ancak burada kritik bir ayrım vardır. Koçluk, korumalı veya ruhsatlı bir sağlık mesleği değildir. Yani koç, bir sağlık hizmeti sunmaz; klinik bir yetkiye sahip değildir. Bu, koçluğu değersiz yapmaz; sadece sınırını çizer.

Koçluk hangi durumlar için uygun?

Koçluk, kişinin temelde işlevsel olduğu ama bir noktada ilerlemek istediği durumlar için tasarlanmıştır. Tipik kullanım alanları şunlardır:

• Kariyer geçişi ya da terfi gibi net bir profesyonel hedef
• Zaman yönetimi, üretkenlik, alışkanlık inşası
• Bir kararı netleştirme (örneğin iş kurma, şehir değiştirme)
• Liderlik, iletişim ve sunum gibi performans becerileri
• Spor, sınav ya da proje gibi belirli bir başarıya hazırlanma

Ortak payda şudur: ortada tedavi gerektiren bir belirti yoktur, kişi "iyi durumdan daha iyiye" gitmek ister. ICF de bu çerçeveyi vurgular; koçluk, danışmanlık ya da terapi değildir ve geçmiş travmaları çözmeyi amaçlamaz.

Psikolojik destek nedir ve ne işe yarar?

Psikolojik destek, kişinin yaşadığı duygusal, davranışsal veya ruhsal zorlukları değerlendiren ve ele alan, ruh sağlığı uzmanı tarafından yürütülen bir görüşme sürecidir. Koçluğun aksine ruhsal belirtileri, geçmiş yaşantıları ve klinik durumları kapsayabilir; gerektiğinde tanı ve tedavi süreçlerine köprü kurar.

Türkiye'de ruh sağlığı desteği "ruh sağlığı uzmanı" şemsiyesi altında farklı meslek gruplarınca verilir: psikologlar (psikoloji lisansı), psikolojik danışmanlar (PDR/rehberlik mezunları) ve klinik psikologlar. Bu grupların eğitim yolu ve yasal yetkileri birbirinden farklıdır, ama hepsinin ortak paydası şudur: yıllar süren üniversite eğitimi, denetimli uygulama, etik kurallar ve sınırları yasayla çizilmiş bir yetki çerçevesi. Yani buradaki destek, kanıta dayalı bilimsel bir disipline yaslanır. Bu, koçluktan ayrılan en önemli noktadır ve aşağıda ayrıca açıyoruz. Aralarındaki ayrımı psikolog, psikolojik danışman ve klinik psikolog farkı yazımızda ayrıntılı bulabilirsiniz.

Psikolojik destek ile koçluk arasındaki temel fark nedir?

Temel fark, ele alınan ihtiyacın doğasıdır. Koçluk gelecekteki bir hedefe odaklanır ve kişinin sağlıklı işlev gördüğünü varsayar. Psikolojik destek ise duygusal acı, ruhsal belirti veya işlev kaybı gibi durumları değerlendirebilir ve gerektiğinde klinik çerçeveye taşır.

Bir başka deyişle, koçluk "nereye gitmek istiyorsun" sorusuyla çalışır; psikolojik destek ise önce "şu an ne yaşıyorsun ve bu nereden geliyor" sorusunu sorabilir. Belirtiler ağırlaştığında ya da bir hastalık söz konusu olduğunda, koçluğun çerçevesi yetersiz kalır; burada devreye ruh sağlığı uzmanı ve gerekirse hekim girer.

Bilimsel temel farkı: asıl ayrım nerede?

İki alanı birbirinden ayıran en somut çizgi, dayandıkları temeldir. Ruh sağlığı uzmanlığı; ilgili bir lisans diploması, denetimli (süpervizyonlu) uygulama, mesleki etik kurallar ve yasayla çizilmiş bir yetki çerçevesi üzerine kuruludur. Yani psikolog, psikolojik danışman ve klinik psikolog, kanıta dayalı bilimsel bir disiplinden gelir ve bu disiplinin denetim ve sorumluluk mekanizmalarına tabidir.

Koçlukta ise durum farklıdır. Koç (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı koçluğu tanımlı bir meslek yapsa da, bu çerçeve bir sağlık lisansı, zorunlu denetimli klinik uygulama, bir sağlık etik kurulu denetimi ya da klinik bir yasal yetki içermez. Koçluk, kişinin sağlıklı işlev gördüğü ve klinik olmayan bir hedefe ilerlemek istediği alanda anlamlıdır; ruhsal belirtileri değerlendirme, tanı koyma veya tedavi etme yetkisi ya da bilimsel formasyonu yoktur.

Bu yüzden klinik bir durumda (depresyon, anksiyete, travma ve tanı gerektiren her şey) koçluk, ruh sağlığı desteğinin yerine geçemez. Bu bir aşağılama değil, bir tanım meselesidir: koçluk başka bir işi, başka bir çerçevede yapar.

Terapi ile psikolojik destek aynı şey mi?

Hayır, aralarında yasal bir ayrım vardır. Günlük dilde herkes "terapi" der, ama Türk hukukunda psikoterapi belirli bir yetki çerçevesine bağlıdır. 1219 sayılı Kanun'un Ek Madde 13 hükmüne göre, hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının uygun gördüğü durumlarda bağımsız psikoterapi yapma yetkisi klinik psikologa tanınmıştır.

Aynı maddeye göre, tanı konmuş bir hastalık durumunda psikoterapi ancak ilgili uzman hekimin teşhisi ve yönlendirmesiyle yapılabilir. Bu yüzden bu rehberde, klinik yetki çerçevesi dışındaki destek biçimlerini "psikolojik danışmanlık", "psikolojik destek" ya da "görüşme" olarak adlandırıyoruz; "terapi/psikoterapi" terimini ise yalnızca bu hukuki yetkiyi anlatırken kullanıyoruz.

Koçluk ve psikolojik destek: karşılaştırma tablosu

Aşağıdaki tablo iki yaklaşımı en sık karıştırılan boyutlarda yan yana koyar. Tablo bir üstünlük sıralaması değil, bir uygunluk haritasıdır.

Boyut	Koçluk	Psikolojik destek
Odak	Gelecek, hedef, eylem	Bugün ve geçmiş, duygu, belirti
Varsayım	Kişi sağlıklı işlev görüyor	Zorluk veya belirti olabilir
Konu örnekleri	Kariyer, performans, alışkanlık	Kaygı, depresyon belirtisi, travma, ilişki krizi
Yetki türü	Sağlık mesleği değil	Ruh sağlığı uzmanlığı
Tanı/tedavi	Yapmaz	Klinik durumda devreye girer (yetki sınırlarına göre)
Yasal dayanak	Koç UMS, RG 28692 (2013)	1219 sayılı Kanun, Ek Md.13
Süreç	Genelde kısa, hedefe bağlı	İhtiyaca göre değişken

Tablodaki en kritik satır "yetki türü" satırıdır. Koçluk bir sağlık mesleği olmadığı için, bir lisans diploması, denetimli klinik uygulama ve yasal yetki gerektiren klinik durumları değerlendirme yetkisine sahip değildir. Bilimsel ve kanıta dayalı bir formasyondan gelen ruh sağlığı uzmanı ise tam da bu çizginin diğer tarafındadır. İki alanın nerede ayrıldığını gösteren temel çizgi budur.

Hangisine ihtiyacım var? Karar rehberi

Doğru kararı vermenin en pratik yolu, kendinize birkaç net soru sormaktır. Aşağıdaki adımlar, "koçluk mu psikoloji mi" sorusunu somut bir karara dönüştürmek için tasarlanmıştır. Hiçbiri kesin tanı değildir; yalnızca yön gösterir.

1. Şu an nasıl hissediyorum?

İlk soru duygusal durumunuzdur. Genel olarak iyi hissediyor, sadece bir hedefe odaklanmak istiyorsanız koçluk uygun olabilir. Buna karşılık aşağıdaki belirtilerden biri sürüyorsa, bir ruh sağlığı uzmanına başvurmak daha doğru bir başlangıçtır:

• İki haftadan uzun süren çökkünlük, isteksizlik ya da umutsuzluk
• Sürekli ve kontrol edilemeyen kaygı, panik
• Uyku, iştah ya da konsantrasyonda belirgin bozulma
• Günlük işlevlerde (iş, okul, ilişkiler) gözle görülür düşüş
• Geçmiş bir travmanın bugünü sürekli etkilemesi

Bu listedeki maddeler, koçluğun çerçevesinin dışına çıkar. Burada gereken, bir hedef koçluğu değil, durumun uzman bir değerlendirmesidir.

2. Sorum bir "hedef" mi, bir "yara" mı?

Bu, en ayırt edici sorudur. Eğer derdiniz net bir hedefse (terfi almak, düzenli spor yapmak, bir karar vermek) ve bunu engelleyen şey daha çok motivasyon, plan ya da odaksa, koçluk bu işe oturur. Eğer derdiniz bir acı, bir kayıp, tekrarlayan bir örüntü ya da adını koyamadığınız bir sıkıntıysa, psikolojik destek daha uygundur.

Pratik bir test: Sorununuzu "şunu başarmak istiyorum ama yapamıyorum" diye mi yoksa "şu duyguyla baş edemiyorum" diye mi tarif ediyorsunuz? İlki çoğunlukla koçluk, ikincisi çoğunlukla psikolojik destek alanıdır.

3. Acil bir risk var mı?

Bu sorunun cevabı her şeyi önceler. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleri, dayanılmaz bir kriz hali ya da güvenliğinizi tehdit eden bir durum varsa, koçluk ya da randevu beklemek doğru yol değildir. Böyle bir durumda en hızlı şekilde acil sağlık hizmetine (112) başvurmak veya en yakın acil servise gitmek gerekir.

Koçluk, doğası gereği kriz müdahalesi için tasarlanmamıştır. Bu bir eksiklik değil, alanının dışında olmasıdır. Krizde gereken, klinik bir değerlendirme ve gerekirse tıbbi müdahaledir.

4. İkisi birden olur mu?

Evet, birçok durumda olur. Örneğin bir kişi, kaygı belirtileri için ruh sağlığı uzmanından destek alırken, kariyer planı için ayrı bir süreçte koçtan destek alabilir. Önemli olan, klinik bir ihtiyacı koçlukla çözmeye çalışmamak ve tam tersine, salt bir hedef meselesini gereksiz yere klinikleştirmemektir.

İyi bir koç, danışanında klinik belirtiler fark ettiğinde bunu bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirir. İyi bir ruh sağlığı uzmanı da, kişinin asıl ihtiyacının bir gelişim hedefi olduğunu görürse bu çerçeveyi netleştirir. İki alan birbirini dışlamak yerine, doğru kullanıldığında birbirini tamamlar.

Yasal çerçeve: kim neyi yapabilir?

Yasal çerçevenin özü şudur: Ruh sağlığı uzmanlığı, bilimsel bir eğitime ve sağlık mevzuatına dayanır; klinik psikoterapi yetkisi belirli bir eğitim yoluna ve denetime bağlanmıştır. Koçluk ise tanımlı bir meslektir ama sağlık mesleği değildir ve klinik bir yetki taşımaz. Bu ayrım, klinik bir ihtiyaçta doğru adresin bilimsel temele dayalı ruh sağlığı uzmanı olduğunu hukuki olarak da netleştirir.

Türkiye'de psikolojinin bağımsız bir meslek kanunu hâlâ bulunmaz; ana çerçeve 1928 tarihli 1219 sayılı Kanun ve son yıllarda çıkan yönetmeliklerdir. Bu yapısal boşluk, halkta unvan karmaşasının başlıca nedenidir. Konunun tamamını psikolog, psikolojik danışman ve klinik psikolog ayrımı ile PDR mezunu ne iş yapar yazılarında ele alıyoruz.

Koçluğun yasal sınırı nedir?

Koçluğun sınırı, sağlık hizmeti sunamamasıdır. Koç (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı (RG, 29.06.2013, Sayı 28692) koçluğu tanımlı bir meslek yapar, ancak bu standart koça tanı koyma, hastalık tedavi etme veya psikoterapi yapma yetkisi vermez. Koçluk, MYK çerçevesinde yürür; sağlık mevzuatının dışındadır.

Bu sınır pratikte şu anlama gelir: Bir koç, "depresyonunu tedavi edeyim", "travmanı çözeyim", "kaygı bozukluğunu iyileştireyim" gibi klinik iddialarla hizmet sunamaz. Bunu yaptığında, koçluğun meşru çerçevesinden çıkıp yetkisiz icra alanına girmiş olur. Buradaki sorun koçluk mesleği değil, mesleğin sınırının aşılmasıdır.

Klinik psikoterapi yetkisi kimde?

Hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının uygun gördüğü durumlarda bağımsız psikoterapi yapma yetkisi, 1219 sayılı Kanun Ek Madde 13 uyarınca klinik psikologa aittir. Klinik psikolog, psikoloji ya da psikolojik danışmanlık ve rehberlik (PDR) lisansı üzerine klinik psikoloji yüksek lisansı yapmış (veya ilgili doktora yolunu tamamlamış) sağlık meslek mensubudur.

Aynı madde, tanı konmuş bir hastalık durumunda psikoterapinin ancak uzman hekimin teşhisi ve yönlendirmesiyle yapılabileceğini belirtir. Klinik psikoloğun tanı koyma, reçete yazma ve tıbbi müdahale yetkisi yoktur; bu yetkiler hekime aittir. Klinik psikolog olmanın eğitim yolunu klinik psikolog nasıl olunur yazısında bulabilirsiniz.

"Yaşam koçu" sağlık hizmeti verebilir mi?

Hayır. "Yaşam koçu", "NLP uygulayıcısı", "kuantum terapisti", "bilinçaltı temizliği" gibi başlıklar, denetimi belirsiz veya bilimsel temeli tartışmalı etiketlerdir ve hiçbiri klinik yetki taşımaz. Bunlardan koçlukla, bilimsel temeli olmayan "terapi" iddialarını ayırmak gerekir.

Burada ince ama önemli bir ayrım var. ICF çerçevesinde çalışan profesyonel koçlukla, "kuantum terapisi" gibi bilim dışı vaatleri aynı kefeye koymak doğru değildir. Profesyonel koç, hedef ve gelişim alanında kalır ve klinik iddiada bulunmaz. Asıl risk, klinik bir ihtiyacı "tedavi" ya da "iyileştirme" vaadiyle koçluk etiketi altında sunmaktır. Bilim dışı vaatlerin neden riskli olduğunu terapi ekolleri ve eğitimi yazısında detaylandırıyoruz.

Doğru kişiye nasıl ulaşılır? Doğrulama adımları

Hangi alana ihtiyacınız olduğuna karar verdikten sonra, sıra doğru ve yetkin kişiyi bulmaya gelir. Aşağıdaki adımlar, hem koç hem ruh sağlığı uzmanı seçerken işinize yarar ve sizi yanıltıcı unvanlardan korur.

1. Unvanı netleştirin. Karşınızdaki kişi koç mu, psikolog mu, klinik psikolog mu, psikolojik danışman mı? Bu dört kelime farklı yetkiler anlatır; "uzman" kelimesi tek başına yeterli bir bilgi değildir.
2. Eğitimi sorgulayın. Ruh sağlığı desteği arıyorsanız, kişinin ilgili lisansını (ve klinik iddia varsa klinik psikoloji yüksek lisansını) öğrenin. e-Devlet üzerinden YÖK mezun belgesi paylaşmasını isteyebilirsiniz.
3. Kırmızı bayraklara dikkat edin. "Kuantum terapisi", "bilinçaltı temizliği", "tek seansta iyileşme", "garantili sonuç" gibi vaatler uzak durulması gereken işaretlerdir.
4. Hizmetin sınırını teyit edin. Koçtan klinik bir tedavi beklemeyin; ruh sağlığı uzmanından da salt motivasyon koçluğu beklemeyin. Beklentinizi baştan netleştirin.
5. Şüphe halinde başvurun. Yetkisiz uzmanlık şüphesi varsa Türk Psikologlar Derneği'nin bildirim kanalını ya da CİMER'i kullanabilirsiniz.

Bu adımlar, güven krizinin yoğun yaşandığı bir alanda kendinizi korumanın en pratik yoludur. Yetkin bir profesyonel, eğitimini ve sınırlarını sorulduğunda şeffafça paylaşmaktan rahatsız olmaz; tersine, bunu bir güven fırsatı olarak görür.

Ruh sağlığı profesyonelleri için kısa not

Bu konunun bir de uzman tarafı var. Clinisyn olarak nerede durduğumuzu açıkça söyleyelim: Biz bilimsel ve kanıta dayalı disiplinlerin (psikolojik danışmanlık/PDR, psikoloji ve psikiyatri) yanındayız. Klinik bir ihtiyacın doğru adresi, lisans, denetim ve yasal yetki taşıyan ruh sağlığı uzmanıdır. Koçluğun klinik olmayan kendi alanı vardır ve orada saygıyla anılır; ama bilimsel ruh sağlığı desteğiyle aynı kefeye konmaz.

Koçluğun yaygınlaşması, ruh sağlığı uzmanları için hem bir fırsat hem bir sorumluluk yaratır. Fırsat, alanın sınırını netleştirerek güven inşa etmektir; sorumluluk ise danışanı doğru çerçeveye yönlendirmektir.

Pratikte iyi işleyen yaklaşım, danışana hizmetin türünü ve sınırını baştan şeffafça anlatmaktır: Verdiğiniz desteğin koçluk mu, psikolojik danışmanlık mı yoksa klinik bir süreç mi olduğunu net biçimde tanımlamak hem etik bir gerekliliktir hem de yasal koruma sağlar. Klinik yetkiniz yoksa "terapi/psikoterapi" dili yerine "psikolojik danışmanlık" ya da "destek görüşmesi" dilini tercih etmek, sizi 1219 sayılı Kanun'un sınırları içinde tutar.

Danışan yönetimini, görüşme kayıtlarını ve onam süreçlerini düzenli tutmak da bu şeffaflığın bir parçasıdır. Ruh sağlığı uzmanları için tasarlanmış Clinisyn gibi bir klinik yönetim altyapısı; KVKK uyumu, AES-256 şifreleme, AWS güvenli sunucu altyapısı ve 17 ayrı rol bazlı erişim gibi özelliklerle bu kayıt düzenini kolaylaştırır. Burada amaç satış değil, danışan güvenini ve mesleki sınırı doğru yönetmektir. Etik çerçevenin tamamını güven ve etik rehberimizde bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Koçluk mu psikoloji mi, hangisi daha iyi?

İkisini "daha iyi" diye sıralamak doğru değil; farklı ihtiyaçlara hizmet ederler. Net bir hedefe ulaşmak, performans artırmak veya bir kararı netleştirmek istiyorsanız ve genel olarak iyi durumdaysanız koçluk uygundur. Duygusal acı, kaygı, depresyon belirtisi, travma ya da işlev kaybı söz konusuysa bir ruh sağlığı uzmanına başvurmak gerekir. Doğru soru "hangisi daha iyi" değil, "şu anki ihtiyacım hangisine uyuyor"dur.

Yaşam koçu psikolog yerine geçer mi?

Hayır. Yaşam koçluğu bir sağlık mesleği değildir ve klinik bir yetki taşımaz. Koç, tanı koyamaz, hastalık tedavi edemez ve psikoterapi yapamaz. Klinik bir belirti ya da ruhsal zorluk söz konusuysa, koçluk yetersiz kalır ve doğru adres ruh sağlığı uzmanıdır. Koçluk, kişinin sağlıklı işlev gördüğü ve bir hedefe odaklanmak istediği durumlar için tasarlanmıştır.

Koçluk Türkiye'de yasal bir meslek mi?

Evet. Koç (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı, Resmî Gazete'de 29 Haziran 2013 tarih ve 28692 sayı ile yayımlandı ve koçluğu tanımlı bir meslek yaptı. Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) koçluk için ulusal yeterlilik ve sınava dayalı belge süreci yürütür. Ancak koçluk korumalı bir sağlık mesleği değildir; klinik yetki içermez.

Psikolojik destek ile terapi arasında ne fark var?

Günlük dilde ikisi karıştırılsa da, Türk hukukunda psikoterapi belirli bir yetki çerçevesine bağlıdır. 1219 sayılı Kanun Ek Madde 13'e göre, hastalık olarak tanımlanmayan durumlarda bağımsız psikoterapi yetkisi klinik psikologa aittir; tanı konmuş hastalıkta ise hekim yönlendirmesi gerekir. "Psikolojik destek" ve "psikolojik danışmanlık" daha geniş bir görüşme çerçevesini anlatırken, "psikoterapi" bu klinik yetkiyi ifade eder.

Ne zaman mutlaka bir ruh sağlığı uzmanına gitmeliyim?

İki haftadan uzun süren çökkünlük, kontrol edilemeyen kaygı veya panik, uyku ve iştahta belirgin bozulma, günlük işlevlerde düşüş ya da geçmiş bir travmanın bugünü sürekli etkilemesi durumlarında bir ruh sağlığı uzmanına başvurmak gerekir. Kendinize ya da başkasına zarar verme düşüncesi gibi acil bir risk varsa, beklemeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin. Bu durumlar koçluğun alanının dışındadır.

Hem koça hem ruh sağlığı uzmanına aynı anda gidebilir miyim?

Evet, birçok durumda bu mümkün ve faydalıdır. Örneğin kaygı belirtileri için bir ruh sağlığı uzmanından destek alırken, kariyer planı için ayrı bir süreçte koçtan destek alabilirsiniz. Önemli olan, klinik bir ihtiyacı koçlukla çözmeye çalışmamak ve her sürecin sınırını netleştirmektir. İyi bir koç, klinik belirti fark ettiğinde sizi bir uzmana yönlendirir.

---

Yazar: Clinisyn Klinik Ekibi İnceleyen: Psk. Vildan Aksoy · Son inceleme: 15 Haziran 2026

Kaynaklar: Koç (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı, Resmî Gazete, 29.06.2013, Sayı 28692; MYK Ulusal Yeterlilik 15UY0215-6 (Koç Seviye 6); 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, Ek Madde 13; Uluslararası Koçluk Federasyonu (ICF) koçluk tanımı.