Sosyal Fobi (Sosyal Kaygı Bozukluğu) Nedir, Nasıl Yenilir?

Sosyal fobinin en kısa açıklaması şudur: Sosyal fobi, daha bilimsel adıyla sosyal kaygı bozukluğu, başkaları tarafından izlenme, yargılanma ya da olumsuz değerlendirilme korkusunun, kişinin günlük yaşamını belirgin biçimde zorlaştıracak kadar yoğun ve sürekli olduğu bir kaygı tablosudur. Burada belirleyici olan, kaygının var olması değil, şiddeti ve etkisidir. Topluluk önünde konuşmadan önce herkes bir miktar gerilir; sosyal fobide ise bu gerilim öyle bir noktaya ulaşır ki kişi sınava girmekten, telefonda konuşmaktan, yemek yemekten ya da yeni insanlarla tanışmaktan kaçınmaya başlar. İyi haber şu: Sosyal fobi, ruh sağlığı alanında üzerine en çok çalışılmış ve en yüz güldürücü sonuç alınan tablolardan biridir; doğru destekle önemli ölçüde hafifleyebilir.

Bu yazıda sosyal fobinin ne olduğunu, belirtilerini, utangaçlık ve içe dönüklükten nasıl ayrıldığını, neden ortaya çıktığını ve kanıta dayalı yöntemlerle nasıl üzerine gidilebileceğini halk diliyle ama bilimsel doğruluğu koruyarak anlatıyoruz. Amacımız teşhis koymak ya da bir etiket yapıştırmak değil; kafanızdaki soru işaretlerini gidermek ve yardım almanın önünü açmaktır. Kaygıyı bir bütün olarak anlamak isterseniz kaygı ve anksiyete rehberimize göz atabilirsiniz.

Güncellik ve sorumluluk notu: Son güncelleme 23 Haziran 2026. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; bir uzmanın değerlendirmesinin, tanısının ya da tedavisinin yerine geçmez. Burada anlatılanlar genel bilgidir ve kişiye özel öneri olarak okunmamalıdır. Kendinizde ya da bir yakınınızda zorlayıcı belirtiler fark ediyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa ya da kendinizi güvende hissetmiyorsanız beklemeden 112 Acil'i arayın ya da en yakın acil servise başvurun; yalnız değilsiniz ve yardım almak güçlülüğün işaretidir.

Sosyal fobi nedir?

Sosyal fobi, kişinin bir veya birden fazla sosyal ortamda başkalarının olası olumsuz değerlendirmesinden belirgin biçimde korkması ve bu yüzden o ortamlardan kaçınması ya da büyük bir gerilimle katlanmasıyla kendini gösteren bir kaygı tablosudur. "Acaba aptal görüneceğim, ellerim titreyecek, yüzüm kızaracak, sesim çıkmayacak, herkes beni yargılayacak" gibi düşünceler bu tablonun merkezindedir.

Korkulan durum kişiden kişiye değişebilir. Bazıları yalnızca topluluk önünde konuşmaktan korkarken, bazıları için yeni biriyle tanışmak, yemekte yemek yemek, bir kasiyerle konuşmak ya da telefonda görüşmek bile yoğun gerilim yaratır. Ortak nokta, "izlenme ve yargılanma" temasıdır.

Burada önemli bir ayrım var: Sosyal fobi tembellik, karakter zayıflığı ya da "biraz çekingenlik" değildir. Beynin tehdit algılayan sisteminin sosyal ortamları gerçek bir tehlike gibi okumasıyla ilgili, gerçek ve sık görülen bir zorlanmadır. Bunu anlamak, hem kendine hem bir yakınına şefkat göstermenin ilk adımıdır.

Ne kadar yaygın?

Sosyal kaygı, dünya genelinde en sık görülen kaygı tablolarından biridir ve genellikle ergenlik ya da genç yetişkinlik döneminde başlar. Yani "sadece bana özgü, garip bir durum" değil; çok sayıda insanın hayatının bir döneminde deneyimlediği bir zorlanmadır. Kesin yaygınlık oranları çalışmaya ve ölçüm yöntemine göre değiştiği için tek bir rakama bağlanmak doğru olmaz; ancak yardım arayanların hiç de yalnız olmadığını söylemek mümkün.

Sosyal fobinin belirtileri nelerdir?

Sosyal fobi belirtileri genellikle üç katmanda görülür: bedensel, düşünsel ve davranışsal. Bu üç katman çoğu zaman birbirini besler.

Bedensel belirtiler

Sosyal bir ortamda ya da o ortamı düşünürken ortaya çıkabilir:

• Kalp çarpıntısı, nefeste sıkışma hissi
• Yüz kızarması, sıcak basması
• Terleme, özellikle el terlemesi
• Ellerde, seste ya da bedende titreme
• Mide bulantısı, midede düğümlenme
• Ağız kuruluğu, boğazda düğümlenme

Düşünsel belirtiler

• "Rezil olacağım, herkes beni yargılayacak" gibi felaket senaryoları
• Konuşmadan önce ve sonra durmadan kafada provasını yapma ya da olayı tekrar tekrar gözden geçirme
• Dikkatin sürekli "nasıl görünüyorum" sorusuna kayması
• Hataya aşırı odaklanma, en küçük aksaklığı büyütme

Davranışsal belirtiler

• Korkulan ortamlardan kaçınma (toplantı, sunum, telefon, kalabalık)
• Kaçınamadığında göz teması kurmaktan, soru sormaktan, dikkat çekmekten uzak durma
• Konuşmadan önce alkol ya da yatıştırıcı arayışı gibi "güvenlik davranışları"
• Ortamı erken terk etme

Bu belirtilerin bir kısmını arada bir yaşamak insani ve normaldir. Tabloyu "sosyal fobi" düzeyine taşıyan şey, belirtilerin yoğunluğu, sürekliliği ve kişinin yaşamını ne kadar kısıtladığıdır. Bu değerlendirmeyi yapacak olan da kendi kendine teşhis değil, bir ruh sağlığı uzmanıdır.

Utangaçlık mı, sosyal fobi mi? Farkı nedir?

Bu, en çok karıştırılan ve en çok kaygı yaratan sorulardan biridir. Hemen netleştirelim: Utangaçlık bir hastalık değildir. Utangaç olmak bir kişilik özelliğidir ve milyonlarca insanda mutlu, dolu bir hayatla bir arada bulunur. Utangaç biri yeni ortamda biraz çekinir, tanıştıktan sonra rahatlar ve hayatının akışını bu yüzden değiştirmez.

Aradaki farkı şu üç ölçütle düşünmek yardımcı olur:

• Şiddet: Utangaçlıkta gerilim ölçülüdür ve genellikle geçer. Sosyal fobide kaygı yoğun, bunaltıcı ve bedensel belirtilerle örülüdür.
• Kaçınma: Utangaç kişi tedirgin olsa da ortama girer. Sosyal fobide kişi ortamdan kaçınır ya da büyük bir acıyla katlanır.
• Yaşamı kısıtlama: Asıl ayırt edici ölçüt budur. Sosyal fobi; iş, okul, ilişkiler ya da günlük işler üzerinde belirgin bir kısıtlama yaratır. Kişi terfiyi reddeder, dersi bırakır, arkadaşlık kuramaz hale gelir.

Yani utangaçlık ile sosyal fobi arasında keskin bir duvar değil, bir yoğunluk ekseni vardır. "Ben utangaç mıyım yoksa sosyal fobim mi var" sorusunun cevabı bir etikette değil, bu durumun hayatınızı ne kadar kısıtladığında saklıdır. Hayatınızı daraltmaya başladığını düşünüyorsanız, bunu bir uzmanla konuşmak en sağlıklı yoldur.

İçe dönüklük mü, sosyal fobi mi?

Bir başka sık karıştırma içe dönüklük (introvertlik) ile sosyal fobi arasındadır. Bu ikisi tamamen farklı şeylerdir ve birbirinin yerine kullanılması haksız bir etiketlemeye yol açar.

İçe dönüklük bir kişilik tarzıdır: İçe dönük insanlar enerjilerini yalnız kalarak ya da küçük, sakin ortamlarda toplar; kalabalık onları yorar. Ama bu bir korku değildir. İçe dönük biri bir partiden erken ayrılabilir, çünkü yorulmuştur; sosyal fobisi olan biri ise korktuğu için ayrılır ya da hiç gitmez.

Farkı şöyle özetlemek mümkün:

• İçe dönük kişi sosyal ortamı seçmez çünkü tercih etmez; ortamda olmak onu korkutmaz, yalnızca yorabilir.
• Sosyal fobisi olan kişi sosyal ortamdan kaçınır çünkü yargılanmaktan korkar; aslında bağ kurmayı isteyebilir ama korku buna izin vermez.

Yani içe dönük biri "isterse" sosyalleşebilir, sadece çok ihtiyaç duymaz. Sosyal fobide ise istek ile korku çatışır; çoğu kişi aslında insanlarla yakınlaşmayı çok ister ama kaygı önüne geçer. İçe dönük olmak ne bir kusurdur ne de tedavi gerektirir; sosyal fobi ise destekle hafifleyebilen bir zorlanmadır.

Sosyal fobi neden olur?

Tek bir nedeni yoktur. Çoğu ruhsal zorlanma gibi sosyal fobi de birçok etkenin bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Bunları bilmek "suçlu aramak" için değil, durumu anlamlandırmak ve kendine şefkat göstermek içindir.

• Mizaç ve genetik yatkınlık: Bazı insanlar doğuştan daha hassas, yeni durumlara karşı daha temkinli bir mizaçla doğar. Ailede kaygı tablolarının görülmesi yatkınlığı artırabilir.
• Öğrenilmiş deneyimler: Geçmişte yaşanan utanç verici ya da örseleyici bir an (sınıfta küçük düşürülmek, alay edilmek gibi) zihinde güçlü bir iz bırakabilir.
• Aile ve çevre tutumları: Aşırı eleştirel, aşırı korumacı ya da "ne der eller" kaygısının yoğun olduğu ortamlar, sosyal değerlendirmeye karşı duyarlılığı besleyebilir.
• Düşünce örüntüleri: "Mükemmel görünmeliyim, hata yaparsam herkes beni reddeder" gibi katı inançlar kaygıyı sürekli besler.

Önemli olan şu: Bu etkenlerin hiçbiri kişinin "suçu" değildir ve hiçbiri kaderi belirlemez. Sosyal fobi öğrenilmiş bir korkudur ve öğrenilen şey, doğru yaklaşımla yeniden öğrenilebilir. Bu, tedavinin neden işe yaradığının da temelidir.

Kaçınma döngüsü: sosyal fobiyi büyüten asıl mekanizma

Sosyal fobiyi anlamanın en kritik parçası kaçınma döngüsüdür. Çünkü kaçınma, kısa vadede rahatlatırken uzun vadede sorunu büyüten asıl mekanizmadır.

Döngü şöyle işler: Korkulan bir ortam belirir (örneğin bir sunum). Kaygı yükselir. Kişi ortamdan kaçınır ya da sunumu başkasına devreder. Kaçınmanın hemen ardından büyük bir rahatlama gelir. İşte tam bu rahatlama, beyne "kaçındım ve kurtuldum, demek ki orası gerçekten tehlikeliymiş" mesajını verir. Böylece bir sonraki sefere kaçınma isteği daha da güçlenir, kişinin kendine güveni daha da azalır ve sosyal alan giderek daralır.

Bu yüzden "kaçınmak" iyi gelen ama iyileştirmeyen bir çözümdür. Aynı şey "güvenlik davranışları" için de geçerlidir: Göz teması kurmamak, hep aynı güvenli arkadaşın yanında durmak, konuşmadan önce kafada yüz kere prova yapmak gibi davranışlar da kaygıyı geçici olarak azaltır ama korkunun "aslında gereksiz olduğunu" öğrenmemizi engeller.

Tedavinin temel mantığı tam da bu döngüyü tersine çevirmektir: Kaçınmak yerine, güvenli ve tedrici biçimde korkulan duruma yaklaşıp beynin "burası sandığım kadar tehlikeli değilmiş" diye yeniden öğrenmesine fırsat vermek. Bu yüzden döngüyü tek başına ve aniden kırmaya çalışmak yerine bir uzman eşliğinde ilerlemek hem daha güvenli hem daha kalıcıdır.

Sosyal fobinin günlük yaşama etkisi

Sosyal fobi tedavi edilmediğinde yalnızca "biraz çekingenlik" olarak kalmaz; zamanla yaşamın birçok alanına yayılabilir. Bunu bilmek, durumu küçümsememek ama umutsuzluğa da kapılmamak için önemlidir.

• Eğitim: Derste söz almaktan, sunum yapmaktan, hatta sınıfta soru sormaktan kaçınma; bazen okulu ya da bölümü bırakmaya kadar gidebilir.
• İş: Toplantıda konuşmama, terfiyi ya da görünür rolleri reddetme, telefon görüşmesinden kaçınma; kişi potansiyelinin altında kalabilir.
• İlişkiler: Yeni arkadaşlıklar kuramama, yakınlaşmaktan çekilme, yalnızlaşma.
• Ruh hali: Sürekli kaçınma ve yalnızlık zamanla çökkünlük, umutsuzluk ya da başka kaygı tablolarıyla iç içe geçebilir.

Burada özellikle vurgulamak isteriz: Eğer kendinizi giderek daha umutsuz, çaresiz hissediyor ya da yaşama isteğinizde bir azalma fark ediyorsanız, bu ciddiye alınması gereken bir işarettir. Böyle anlarda yalnız kalmayın; bir uzmana başvurun ve kendinize zarar verme düşünceleri varsa beklemeden 112 Acil'i arayın. Bu duygular doğru destekle değişebilir.

İyi haber şu ki, bu etkilerin hiçbiri kalıcı bir yazgı değildir. Sosyal fobi, üzerine gidildiğinde geri döndürülebilir; birçok kişi tedaviyle daralan hayatını yeniden açar.

Sosyal fobi nasıl yenilir? Kanıta dayalı tedavi

Sosyal fobiyi "yenmek" tek bir sihirli adımla değil, doğru ve kanıta dayalı bir süreçle olur. İyi haber, bu alanda elimizde gerçekten işe yarayan, üzerine bolca araştırma yapılmış yöntemler bulunması.

Bilişsel davranışçı terapi (BDT): altın standart

Sosyal fobi için en güçlü bilimsel kanıta sahip yöntem bilişsel davranışçı terapidir (BDT). BDT iki şey üzerinde çalışır: korkuyu besleyen düşünce örüntüleri ve kaçınma davranışları. Bir yandan "herkes beni yargılıyor, hata yaparsam mahvolurum" gibi otomatik düşünceler birlikte sınanır ve gerçekçi alternatifleriyle değiştirilir; diğer yandan kaçınma döngüsü tedrici biçimde kırılır.

Tedrici maruz bırakma: korkuya adım adım yaklaşmak

BDT'nin en etkili parçalarından biri tedrici maruz bırakmadır. Mantığı basittir ama uygulaması özen ister: Korkulan duruma, en kolay basamaktan başlayarak, adım adım ve güvenli bir biçimde yaklaşmak. Örneğin önce bir kasiyere selam vermek, sonra küçük bir grupta fikir belirtmek, en sonunda topluluk önünde konuşmak gibi bir merdiven kurulur.

Burada üç nokta hayatidir:

• Tedricidir: Aniden en korkutucu duruma atlamak değil, basamak basamak ilerlemektir.
• Uzman eşliğinde planlanır: Adımların sırası ve hızı kişiye göre, bir uzmanla birlikte belirlenir. Kendi başına "kendini suya atmak" zorlayıcı ve ters tepebilir.
• Amaç korkuyu yok etmek değil, onunla kalabilmeyi öğrenmektir: Kaygı yükselse bile ortamda kalıp beynin "tehlike geçti" diye öğrenmesine izin vermek esastır.

Maruz bırakmayı tek başına ve sertçe denemek yerine bir uzmanla yürütmek hem daha güvenli hem daha sonuç verici olur.

İlaç gerektiğinde: kararı hekim verir

Bazı durumlarda, özellikle kaygı çok yoğunsa ya da depresyon gibi başka bir tablo eşlik ediyorsa, hekim ilaç tedavisini değerlendirebilir. İlaç tedavisi sosyal fobide işe yarayabilen bir seçenektir, ancak bu tamamen bir hekimin (psikiyatristin) muayene sonrası vereceği bir karardır.

Burada net olalım: Bu yazıda hiçbir ilaç adı, dozu ya da kullanım şekli önerilmez; bu bilgiler yalnızca sizi muayene eden hekime aittir. İlaç ve terapi çoğu zaman birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısıdır; birçok kişide en iyi sonuç ikisinin birlikte yürütülmesiyle alınır. Psikolog, klinik psikolog ve psikiyatrist arasındaki yetki farklarını merak ediyorsanız psikolog mu psikiyatrist mi yazımız bu ayrımı netleştirir.

Kendine yardım: bugünden atılabilecek adımlar

Tedavi sürecinin yerini tutmasa da, sosyal fobiyle baş etmeyi destekleyen ve bugün başlayabileceğiniz adımlar vardır. Bunları bir uzman desteğinin yerine değil, yanında düşünün.

• Kaçınmayı küçük adımlarla zorlayın: Tamamen kaçındığınız bir durumu, en küçük halinden deneyin. Sohbete bir cümleyle katılmak bile bir başlangıçtır. Küçük ve gerçekçi hedefler koyun.
• Güvenlik davranışlarını fark edin: Hep telefona bakmak, göz teması kurmamak, susmak gibi "saklanma" davranışlarınızı nazikçe gözlemleyin. Onları azaltmak, korkuyla yüzleşmenin önünü açar.
• Düşüncelerinizi sınayın: "Herkes beni yargılıyor" düşüncesini bir gerçek gibi değil, bir tahmin gibi ele alın. "Kanıtım ne, en kötü ihtimal gerçekten o kadar kötü mü?" diye sorun.
• Nefes ve gevşeme: Yavaş ve derin nefes, bedensel kaygı belirtilerini bir miktar yatıştırabilir. Düzenli uyku, hareket ve aşırı kafein/uyarıcıdan kaçınmak da bedeni destekler.
• Kendinize şefkat gösterin: Bir adım atıp kaygılandığınızda kendinizi suçlamak yerine, "bu zor bir şeydi ve denedim" diyebilmek süreci kolaylaştırır.

Bu adımlar bir yön gösterir, ama tek başına yeterli gelmiyorsa bu bir başarısızlık değildir; profesyonel destek almanın tam zamanı olduğunun işaretidir. Hazır hissettiğinizde sosyal kaygı testi gibi bir ön değerlendirme aracı, durumunuzu bir uzmanla konuşmadan önce anlamlandırmanıza yardımcı olabilir; ancak hiçbir test tek başına teşhis koymaz.

Ne zaman bir uzmana başvurmalı?

Kesin bir kural koymak doğru olmaz ve değerlendirmeyi yapacak olan sizi gören uzmandır; ancak şu işaretler, destek almak için iyi bir zaman olduğunu düşündürür:

• Sosyal kaygı; iş, okul, ilişkiler ya da günlük yaşamınızı belirgin biçimde kısıtlıyorsa
• Kaçındığınız ortamların listesi zamanla uzuyor, hayatınız daralıyorsa
• Kaygıyla baş etmek için alkol ya da başka maddelere yöneldiğinizi fark ediyorsanız
• Kaygıya çökkünlük, umutsuzluk ya da uyku/iştah bozulması eşlik ediyorsa
• Tek başına denediğiniz adımlar yeterli gelmiyorsa

Ve en önemlisi: Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa ya da yaşama isteğinizde belirgin bir azalma hissediyorsanız, bu beklemeden harekete geçilmesi gereken bir durumdur. Hemen bir hekime ya da acil servise başvurun, 112 Acil'i arayın ve güvendiğiniz birine durumu söyleyin. Yardım istemek, en güçlü adımlardan biridir.

Uzmana başvurmak bir "son çare" değildir. Aksine, erken başvurmak süreci kısaltır ve hayatın daha az daralmasını sağlar. Doğru kapıyı seçme konusunda kararsızsanız, bir hekime ya da ruh sağlığı uzmanına danışmak güvenli bir başlangıçtır.

Anahtar nokta: Sosyal fobi bir karakter kusuru ya da yenilemez bir kader değildir. Öğrenilmiş bir korkudur ve kanıta dayalı yöntemlerle yeniden öğrenilebilir. Üzerine gidildiğinde birçok kişi, daralan hayatını yeniden açar. Bu yolda yalnız değilsiniz ve yardım almak güçlülüğün işaretidir.

Sık sorulan sorular

Sosyal fobi geçer mi, tamamen iyileşir mi? Sosyal fobi, kanıta dayalı tedavilerle önemli ölçüde hafifleyebilen bir tablodur. "Tamamen ve sonsuza dek bitti" gibi bir garanti vermek doğru olmaz; ancak bilişsel davranışçı terapi ve tedrici maruz bırakma gibi yöntemlerle birçok kişi kaygısını yönetilebilir bir düzeye indirir ve hayatını yeniden genişletir. İyileşme süreci kişiden kişiye değişir ve sürecin nasıl ilerleyeceğini sizi gören uzman değerlendirir.

Sosyal fobi ile utangaçlık aynı şey mi? Hayır. Utangaçlık bir kişilik özelliğidir ve bir hastalık değildir; utangaç biri tedirgin olsa da ortama girer ve hayatı bu yüzden kısıtlanmaz. Sosyal fobide ise korku yoğundur, kişi ortamlardan kaçınır ya da büyük bir zorlanmayla katlanır ve bu durum iş, okul ya da ilişkileri belirgin biçimde etkiler. Asıl ayırt edici ölçüt, durumun yaşamı ne kadar kısıtladığıdır.

İçe dönük olmak sosyal fobi midir? Hayır. İçe dönüklük bir kişilik tarzıdır; içe dönük insanlar yalnız kalarak enerji toplar ve kalabalık onları yorabilir, ama bu bir korku değildir. Sosyal fobide ise temel mesele yargılanma korkusudur. İçe dönük biri isterse rahatça sosyalleşebilir, yalnızca çok ihtiyaç duymaz; sosyal fobide kişi bağ kurmayı isteyebilir ama korku buna izin vermez.

Sosyal fobiyi ilaçsız yenebilir miyim? Birçok kişi için terapi, özellikle bilişsel davranışçı terapi ve tedrici maruz bırakma, ilaç olmadan da etkili olabilir. İlaç gerekip gerekmediği tamamen sizi muayene eden hekimin vereceği bir karardır ve özellikle kaygı çok yoğunsa ya da başka bir tablo eşlik ediyorsa gündeme gelebilir. Bu yazıda ilaç önerisi ya da dozu yer almaz; bu konu yalnızca hekiminize aittir.

Maruz bırakma terapisi tehlikeli mi, kendi başıma yapabilir miyim? Tedrici maruz bırakma doğru uygulandığında güvenli ve çok etkili bir yöntemdir; ancak kendi başına ve sertçe "kendini suya atmak" zorlayıcı olabilir ve ters tepebilir. En sağlıklısı, adımların sırasını ve hızını bir uzmanla birlikte, kişiye göre planlamaktır. Amaç korkuyu zorla yok etmek değil, ona kademeli yaklaşıp beynin "burası sandığım kadar tehlikeli değil" diye yeniden öğrenmesine fırsat vermektir.

Çocuğumda ya da ergende sosyal kaygı görüyorum, ne yapmalıyım? Sosyal kaygı sıklıkla ergenlik döneminde belirginleşir. Çocuğunuzu zorlamak ya da "sıkılma, geç bunları" demek yerine, duygusunu ciddiye alıp şefkatle yaklaşmak ve bir ruh sağlığı uzmanına danışmak en doğru yoldur. Erken destek, kaygının yaşamı daraltmadan ele alınmasını kolaylaştırır.

Ne zaman acilen yardım almalıyım? Sosyal kaygıya umutsuzluk, derin çökkünlük ya da kendinize zarar verme düşünceleri eşlik ediyorsa beklemeden harekete geçin. Hemen bir hekime ya da acil servise başvurun, 112 Acil'i arayın ve güvendiğiniz birine durumu söyleyin. Bu duygular doğru destekle değişebilir ve yardım istemek güçlülüğün işaretidir.

İlgili yazılar

• Kaygı (anksiyete) nedir, belirtileri nelerdir?
• Psikolog mu psikiyatrist mi? Farkları ve hangi durumda hangisi
• Panik atak nedir ve nasıl baş edilir?
• Bilişsel davranışçı terapi (BDT) nedir, nasıl işler?

Konuyu daha bütünlüklü görmek isterseniz, kaygı ve anksiyete rehberimize göz atabilirsiniz. Durumunuzu bir uzmanla konuşmadan önce anlamlandırmak isterseniz sosyal anksiyete bozukluğu sayfamız ve sosyal kaygı testi yol gösterebilir.

---