Enürezis (Alt Islatma)

Enürezis (alt ıslatma), idrar kontrolünün kazanılmasının beklendiği yaştaki, genellikle 5 yaşını doldurmuş bir çocuğun, istem dışı olarak yatağa ya da giysisine idrar kaçırmasıdır. En sık görülen biçimi gece görülen alt ıslatmadır (yatak ıslatma). Bu durum çocuğun isteği dışında gelişir; tembellik, inat ya da ihmalle ilgili değildir. Enürezis çok yaygındır, aileler için kaygı verici olsa da çoğu çocukta zamanla ya da uygun destekle düzelir.

Enürezis, çocuğun daha önce hiç kuru kalıp kalmadığına göre iki biçimde ele alınır ve gündüz, gece ya da her iki zamanda da görülebilir.

Belirtileri

Aşağıdaki belirtiler görülebilir; kesin tanı için bir uzmana başvurmak gerekir:

• 5 yaşından sonra düzenli olarak yatağa ya da giysiye idrar kaçırma
• Islatmanın en sık gece uykusunda olması
• Bazı çocuklarda gündüz de sık ve sıkışık idrar hissi
• Utanç, öz güven düşüklüğü ve sosyal etkinliklerden (kamp, gece kalmalar) kaçınma

Türleri

• Birincil enürezis: Çocuk hiçbir zaman uzun süre kuru kalmamıştır. En sık görülen biçimdir.
• İkincil enürezis: Çocuk bir süre kuru kaldıktan sonra tekrar ıslatmaya başlamıştır; sıklıkla bir stres ya da değişiklikle ilişkilidir.
• Zamanına göre gece, gündüz ya da her ikisi birlikte görülebilir.

Nedenleri ve risk faktörleri

• Mesane kontrolünün gelişiminde gecikme
• Uykudan uyanma güçlüğü (derin uyku)
• Gece idrar üretiminin fazla olması
• Ailede alt ıslatma öyküsü (kalıtsal yatkınlık)
• Kabızlık ve idrar yolu enfeksiyonları
• İkincil türde duygusal stres, kardeş doğumu, boşanma ya da okul değişikliği

Tanı süreci

Değerlendirmeyi bir çocuk hekimi yapar. İdrar yolu enfeksiyonu, kabızlık, diyabet gibi bedensel nedenler araştırılır. İdrar örneği ve sıvı alımı, uyku ve tuvalet alışkanlıklarının öyküsü incelenir. İkincil türde duygusal etkenler değerlendirilir.

Tedavi yaklaşımları

• Bilgilendirme ve güven verme: Çoğu çocukta durumun zamanla düzeleceği ailelere anlatılır.
• Davranışsal yöntemler: Sıvı alımının gün içine yayılması, yatmadan önce tuvalete gitme, ödül tabloları.
• Islatma alarmı: Nem algılayan alarm sistemleri, gece ıslatmasında en etkili yöntemlerden biridir.
• İlaç tedavisi: Belirli durumlarda bir hekim değerlendirmesiyle idrar üretimini azaltan ilaçlar düşünülebilir.
• Kabızlığın tedavisi: Eşlik eden kabızlık varsa giderilmesi ıslatmayı azaltabilir.

Ailelere öneriler

• Çocuğu cezalandırmayın ya da utandırmayın; ıslatma isteği dışında gelişir.
• Kuru geçen geceleri fark edip takdir edin.
• Gece kalkışlarını kolaylaştırın, geceyi rahat geçirmesi için ortamı düzenleyin.
• Sabırlı olun; iyileşme zaman alabilir ve dalgalanmalar olağandır.

Ne zaman uzmana başvurmalı

Alt ıslatma 5 yaşından sonra düzenli sürüyor, gündüz de idrar kaçırma ya da yakınmalar ekleniyor, bir süre kuru kaldıktan sonra tekrar başlıyor ya da çocukta belirgin utanç ve içe kapanma görülüyorsa bir uzmana başvurmak önemlidir.

Yaşadıklarınız günlük yaşamınızı etkiliyorsa yalnız değilsiniz. Alanında uzman bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek için uzman listemizi inceleyebilir, size uygun bir uzmana ulaşabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye ya da tanı yerine geçmez. Belirtilerinizle ilgili kesin değerlendirme için bir uzmana başvurun.