Bilişsel kuram, davranışı anlamak için insanın zihinsel süreçlerine, yani düşünce, algı, dikkat, bellek ve yorumlama biçimlerine odaklanır. Temel varsayım şudur: bir olay değil, o olayı nasıl yorumladığımız duygu ve davranışımızı belirler.
Öğrencilerin sık karıştırdığı noktaları netleştirmek gerekirse:
- Bilişsel kuram, davranışçılığın yalnızca gözlemlenebilir davranışa odaklanmasına tepki olarak zihinsel süreçlerin de bilimsel incelenebileceğini savunur
- Beck ve Ellis gibi isimler, çarpık düşünce kalıplarının duygusal sıkıntılarla ilişkili olduğunu vurgulamıştır
- Otomatik düşünceler, şemalar ve bilişsel çarpıtmalar bu kuramın merkez kavramlarıdır
- Bilişsel davranışçı yaklaşım, bilişsel kuram ile davranışçı ilkeleri birleştirir
Bilişsel kuram, deney ve bilgi işleme modelleri aracılığıyla zihni adeta bir bilgi işleme sistemi gibi ele alır. Bu yaklaşım, hem temel psikoloji araştırmalarında hem de klinik uygulamalarda geniş bir yere sahiptir.
Bu kuramsal bir açıklamadır; bir düşünce kalıbının sizi zorladığını düşünüyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına danışmanız yararlı olabilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.