İç geçerlik bir çalışmada gözlemlenen sonucun gerçekten müdahaleden kaynaklanıp kaynaklanmadığını, yani neden-sonuç çıkarımının ne kadar güvenilir olduğunu ifade eder; dış geçerlik ise bulguların başka kişilere, ortamlara ve zamanlara ne kadar genellenebildiğini gösterir. Kısaca biri çıkarımın sağlamlığını, diğeri genellenebilirliğini sorgular.
İki geçerlik türünün farkı:
- İç geçerlik karıştırıcı değişkenlerin kontrolüyle, dış geçerlik örneklem ve ortamın temsil gücüyle ilişkilidir.
- Çoğu zaman ikisi arasında bir denge gerekir; çok sıkı kontrollü laboratuvar çalışmaları iç geçerliği artırırken doğal yaşamdan uzaklaşarak dış geçerliği azaltabilir.
- Saha çalışmaları ise tersine, gerçek yaşama yakın olur ama kontrol zorlaşabilir.
İyi tasarlanmış araştırmalar bu iki geçerlik arasında makul bir denge kurmaya çalışır ve hangisine öncelik verildiğini açıkça belirtir. Bir çalışmayı değerlendirirken sonuçların hem ne kadar güvenilir hem de ne kadar genellenebilir olduğunu ayrı ayrı sormak önemlidir. Genellikle önce iç geçerliğin sağlanması gerekir; çünkü nedensel olarak güvenilmeyen bir bulgunun genellenmesi zaten anlamlı olmaz. Bu ayrım, bulguların sınırlarını sağlıklı yorumlamaya ve bir çalışmanın neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığını ayırt etmeye yardımcı olur.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.