Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Açık Bellek

Bilginin bilinçli ve istemli çabayla geri çağrıldığı bellek türü.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

bilinçli bellekaçıklanabilir bellekistemli bellekexplicit memory

Açık bellek, bilginin bilinçli ve istemli çabayla geri çağrıldığı bellek türüdür.

Bir bilgiyi veya olayı hatırlamaya çalıştığımızda, bunu bilinçli olarak yaparız. Açık bellek, bu tür istemli hatırlamayı tanımlar. Bir sınava çalışırken öğrendiklerimizi geri getirmek ya da geçmiş bir olayı anlatmak açık belleğin işleyişine örnektir.

Nasıl işler?

Açık bellek, kişinin bir bilgiye ulaşmak için bilinçli çaba göstermesini gerektirir. Bilgi, uygun ipuçları ve hatırlama girişimiyle geri çağrılır. Bu süreçte kişi, bir şeyi hatırladığının farkındadır. Açık bellek çoğunlukla iki alt türle, yani epizodik ve semantik bellekle birlikte ele alınır.

Günlük örnekleri

  • Bir telefon numarasını bilinçli olarak hatırlamaya çalışmak
  • Geçmiş bir olayı ayrıntılarıyla anlatmak
  • Sınavda öğrenilen bilgileri geri çağırmak
  • Bir tarihi veya tanımı akla getirmek

Örtük bellekten farkı

Açık bellek bilinçli ve istemli hatırlamayı kapsar; örtük bellek ise farkında olmadan davranışa yansıyan bilgiyi içerir. Bir bilgiyi hatırladığınızın farkındaysanız açık bellek, fark etmeden bir beceriyi uyguluyorsanız örtük bellek devrededir. İki sistemin farklı süreçlere dayandığı yaygın olarak kabul edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Açık bellek ile bildirimsel bellek aynı mı?
Çok yakından ilişkilidir ve sıklıkla birlikte kullanılır. Her ikisi de bilinçli olarak hatırlanabilen bilgileri kapsar; bu nedenle çoğu zaman birbirinin yerine geçecek biçimde ele alınırlar.

Açık bellek neden bazen başarısız olur?
Bilgi yeterince pekişmemişse ya da uygun ipuçları yoksa geri çağırma güçleşebilir. Dikkatin dağınık olması ve zaman da hatırlamayı zorlaştırabilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.