Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Örtük Bellek

Bilginin bilinçli olarak hatırlanmadan davranışı ve performansı etkilediği bellek türü.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

bilinçsiz bellekdolaylı bellekfarkında olunmayan bellekimplicit memory

Örtük bellek, bilginin bilinçli olarak hatırlanmadan davranışı ve performansı etkilediği bellek türüdür.

Geçmiş deneyimlerimiz, onları bilinçli olarak hatırlamasak bile şimdiki davranışımızı etkileyebilir. Örtük bellek, bu farkında olmadan işleyen etkileri tanımlar. Bir beceriyi düşünmeden uygulamamız ya da daha önce karşılaştığımız bir uyaranı daha kolay işlememiz örtük belleğe örnektir.

Nasıl işler?

Örtük bellekte kişi, bir bilgiyi hatırladığının farkında olmadan ondan etkilenir. Daha önce görülen bir kelime veya nesne, sonradan daha hızlı tanınabilir; bu etkiye hazırlama denir. Aynı şekilde iyi öğrenilmiş beceriler de bilinçli hatırlama olmadan akıcı biçimde uygulanır.

Günlük örnekleri

  • Bisiklet sürmeyi düşünmeden yapabilmek
  • Daha önce duyulan bir kelimeyi sonradan daha kolay tanımak
  • Bir melodiyi nereden bildiğini hatırlamadan mırıldanmak
  • Alışılmış bir hareketi farkında olmadan tekrarlamak

Açık bellekten farkı

Örtük bellek bilinçli farkındalık olmadan davranışa yansır; açık bellek ise istemli ve bilinçli hatırlamayı içerir. Örtük bellek genellikle daha dayanıklıdır ve bazı durumlarda açık bellek zayıfladığında bile etkisini sürdürebilir. İki sistemin farklı işlediği yaygın biçimde kabul edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hazırlama örtük belleğin bir biçimi mi?
Evet. Hazırlama, daha önce karşılaşılan bir uyaranın sonraki işlemeyi farkında olmadan kolaylaştırmasıdır ve örtük belleğin sık incelenen bir örneğidir.

Örtük bellek bilinçli çabayla geliştirilebilir mi?
Örtük bellek genellikle tekrar ve alıştırmayla gelişir, ancak bu süreç çoğu zaman bilinçli hatırlama gerektirmez. Beceriler pekiştikçe örtük bellekteki etkileri güçlenir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.