Dışsal Motivasyon

Dışsal motivasyon, bir davranışın ödül, övgü, not, para ya da cezadan kaçınma gibi dış etkenlerden kaynaklanan bir nedenle yapılmasını ifade eden motivasyon türüdür.

Bu motivasyon biçiminde kişi etkinliği kendisi için değil, ulaşmak istediği bir dış sonuç ya da kaçınmak istediği bir durum için yapar. Öz belirleme kuramında dışsal motivasyon, tamamen dış baskıdan kişinin kendi değerleriyle bütünleşmiş biçimlere kadar uzanan bir yelpaze olarak ele alınır.

Dışsal motivasyon örnekleri

• İyi bir not almak için çalışmak
• Ödül kazanmak ya da maddi karşılık almak için çaba göstermek
• Övgü ve onay görmek için bir davranışta bulunmak
• Ceza ya da olumsuz sonuçtan kaçınmak için harekete geçmek

İçsel motivasyondan farkı

İçsel motivasyon etkinliğin kendisinden alınan doyumdan kaynaklanırken, dışsal motivasyon etkinliğin getireceği dış sonuçtan kaynaklanır. İkisi birbirinin karşıtı değildir; çoğu davranışta her iki motivasyon türü bir arada bulunabilir ve birbirini etkileyebilir.

Dışsal motivasyon faydalı mıdır?

Dışsal motivasyon, özellikle kişinin başta ilgi duymadığı görevlere başlamasında ve sürdürmesinde işe yarayabilir. Zamanla bazı dışsal nedenler kişinin kendi değerleriyle bütünleşerek daha içselleşmiş bir hale gelebilir. Önemli olan, dış etkenlerin içsel ilgiyi tümüyle bastırmayacak biçimde dengeli kullanılmasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Dışsal motivasyon kötü bir şey midir?
Hayır. Dışsal motivasyon birçok durumda yararlıdır, özellikle ilgi duyulmayan görevlere başlamada yardımcı olur. Sorun, yalnızca dış baskıya dayanması ve içsel ilgiyi tümden gölgelemesi durumunda ortaya çıkabilir.

Dışsal motivasyon içsel motivasyona dönüşebilir mi?
Bir ölçüde evet. Zamanla bazı dışsal nedenler kişinin kendi değerleriyle bütünleşerek daha içselleşmiş bir biçim alabilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.