Kontrol sanrısı
Kontrol sanrısı, kişinin düşüncelerinin, duygularının ya da davranışlarının kendi dışındaki bir güç tarafından yönetildiğine ve kontrol edildiğine inanmasıdır.
Eş anlamlılar
Kontrol sanrisi, kisinin kendi dusuncelerinin, duygularinin, durtulerinin ya da davranislarinin kendi iradesi disinda, dis bir guc tarafindan yonetildigine ve kontrol edildigine sarsilmaz biçimde inanmasidir.
Bu kavram, kisinin kendi ic dunyasi uzerindeki kontrol hissini yitirdigi bir sanri turunu tanimlar. Kontrol sanrisi tasiyan kisi, dusuncelerinin disaridan yerlestirildigine, cekilip alindigina, baskalarinca okundugu ya da bedeninin ve davranislarinin baska bir guc tarafindan yonlendirildigine inanabilir. Kisi adeta kendi eylemlerinin failinin kendisi olmadigini, bir baskasinin ya da bir gucun onu yonettigini yasar.
Kontrol sanrisinin ayirt edici ozelligi, bu inancin mantikli aciklamalarla degistirilememesidir. Kisi, kendi irade ve eylemleri uzerindeki sahipligini kaybettigi hissini guclu biçimde yasar. Bu durum yogun kaygi, caresizlik ve guvensizlik duygulariyla birlikte gorulebilir. Kontrol sanrilari cogu zaman psikotik tablolarin onemli bir parcasi olarak ele alinir ve klinik acIdan dikkat cekicidir.
Kontrol Sanrısının Türleri
Kontrol sanrisi farkli biçimlerde ortaya cikabilir:
- Dusuncelerin disaridan zihne yerlestirildigi inanci
- Dusuncelerin zihinden cekilip alindigi inanci
- Dusuncelerin baskalarinca yayinlandigi ya da okundugu inanci
- Beden ya da davranislarin dis bir guc tarafindan yonlendirildigi inanci
Bu farkli biçimler, kisinin kendi ic dunyasi ve eylemleri uzerindeki kontrol hissini yitirdigi ortak temasini paylasir.
Kontrol Sanrısı Ne Anlama Gelir?
Kontrol sanrisi, kisinin kendi iradesi ile eylemleri arasindaki baglantiyi olagan biçimde yasayamadigini gosterir. Bu durum, kisinin kendisini edilgen bir konumda hissetmesine yol acabilir. Kontrol sanrilari cogu zaman tek basina gorulmez; baska sanrilar ve psikotik belirtilerle birlikte ortaya cikabilir. Bu nedenle kisinin genel ruhsal durumu butuncul biçimde degerlendirilmeli ve yasantinin baglami dikkate alinmalidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kontrol sanrisi nedir?
Kisinin dusunce, duygu ya da davranislarinin dis bir guc tarafindan yonetildigine inanmasidir.
Kontrol sanrisi mantikla duzeltilebilir mi?
Genellikle hayir. Inanc aksini gosteren aciklamalara ragmen surdurulur.
Kontrol sanrisi hangi durumlarda gorulur?
Cogu zaman psikotik tablolarda gorulur ve butuncul klinik degerlendirme gerektirir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
İlgili konu
Dürtü Kontrol
Test, içerik, soru-cevap ve uzmanlar tek sayfada.
İlgili durumlar
Kompulsif Satın Alma-Harcama Bozukluğu
Satın alma ve harcama dürtülerini denetlemekte güçlükle belirgin, kişiye sıkıntı ve maddi sorunlar yaratan bir dürtü kontrol bozukluğudur.
Vücut Odaklı Tekrarlayıcı Davranış Bozukluğu
Tırnak yeme, deri ısırma gibi bedene yönelik tekrarlayıcı davranışlarla belirgin, bedensel hasara ve sıkıntıya yol açabilen bir bozukluktur.
Dudak ve Yanak Isırma (Dermatofaji)
Dudak ve yanak ısırma, dudak içinin ya da yanak iç yüzeyinin tekrar tekrar ısırılmasıyla belirgin, doku hasarına yol açabilen bedene odaklı tekrarlayıcı bir davranıştır.
Diğer Belirlenmiş Dürtü Kontrol Bozukluğu
Dürtüleri denetlemekte belirgin güçlüğün görüldüğü, ancak belirtilerin tanımlı bir dürtü kontrol tanısını tam karşılamadığı bir bozukluk grubudur.
Saç Yeme (Trikofaji)
Yolunan ya da koparılan saçların yenmesiyle belirgin, çoğunlukla saç yolma davranışına eşlik eden ve bedensel riskler taşıyabilen bir durumdur.
Dürtü Kontrol Bozuklukları
Dürtü kontrol bozuklukları, kişiye kısa vadede ödül sağlayan ancak zarar veren bir dürtüye direnememe ile belirgin bozukluklar grubudur.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.