Olumluyu Geçersiz Kılma
Olumlu deneyim ve başarıları önemsiz sayarak ya da çürüterek geçersiz kılmaya yol açan bir bilişsel çarpıtmadır.
Eş anlamlılar
Olumluyu geçersiz kılma, kişinin olumlu deneyimlerini, başarılarını ya da olumlu geri bildirimleri önemsiz sayarak veya çürüterek geçersiz kılmasına yol açan bir bilişsel çarpıtmadır.
Kavram, Aaron Beck'in bilişsel kuramında tanımlanan düşünce hatalarından biridir. Zihinsel filtreye yakın olmakla birlikte burada kişi olumlu yönleri yalnızca atlamaz; onları aktif biçimde değersizleştirir. Bir iltifatı sadece kibarlık olsun diye söyledi biçiminde yorumlamak bunun örneğidir.
Nasıl görünür?
Bu örüntü çeşitli biçimlerde belirir.
- Bir başarıyı şans eseri sayma
- Olumlu geri bildirimi samimiyetsiz görme
- İyi giden şeyleri zaten beklenen bir durum olarak küçümseme
Terapideki yeri
Bilişsel davranışçı terapide eğitimli bir ruh sağlığı uzmanı, danışanın olumlu deneyimleri de hesaba katmasına ve onları gerçekçi biçimde değerlendirmesine yardımcı olur. Bu, olumlu yaşantıların görünür ve değerli kalmasına alan açabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu çarpıtma alçakgönüllülük müdür?
Hayır. Alçakgönüllülük olumlu yanları kabul edip abartmamaktır. Burada ise olumlu yaşantılar bütünüyle geçersiz kılınır.
Nasıl ele alınır?
Bilişsel davranışçı terapide fark edilir; olumlu yaşantıların gerçekçi biçimde tanınması üzerinde çalışılır. Süreci eğitimli bir uzman yürütür.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.