Ana içeriğe atla
0850 304 77 98 Sizi Arayalım

Sosyobiliş Kuramı

Albert Bandura'nın geliştirdiği, öğrenmenin gözlem, model alma ve bilişsel süreçler aracılığıyla sosyal bağlam içinde gerçekleştiğini öne süren kuram.

Clinisyn Klinik İçerik Ekibi tarafından hazırlandı·Uzman incelemesi: Prof. Dr. Mustafa Kemal Yöntem·Son güncelleme: 26 Haziran 2026

Eş anlamlılar

sosyal bilişsel kuramsosyobilişsel kuramBandura kuramı

Sosyobiliş kuramı, Albert Bandura'nın geliştirdiği ve öğrenmenin gözlem, model alma ve bilişsel süreçler aracılığıyla sosyal bağlam içinde gerçekleştiğini öne süren bir kuramdır.

Bandura, insanın yalnızca doğrudan deneyim ve pekiştirme yoluyla değil, başkalarını gözlemleyerek de öğrendiğini ileri sürmüştür. Bu kurama göre kişi bir modeli izleyerek davranışları, sonuçlarıyla birlikte gözlemler ve bu bilgiyi kendi davranışlarına yön vermede kullanabilir. Öğrenme sürecinde dikkat, hatırlama, davranışı üretebilme ve güdülenme gibi bilişsel süreçler rol oynar.

Temel kavramları nelerdir?

Kuramın merkezinde gözleyerek öğrenme yer alır. Bandura ayrıca kişisel etkenler, davranış ve çevrenin karşılıklı etkileşimini ifade eden karşılıklı belirlenimcilik kavramını geliştirmiştir. Öz yeterlik, yani kişinin bir işi başarabileceğine olan inancı da bu kuramın önemli bir bileşenidir.

Hangi süreçleri içerir?

  • Bir modelin davranışına dikkat etme
  • Gözlenen davranışı zihinde tutma
  • Davranışı yeniden üretebilme
  • Davranışı sergilemek için güdülenme

Neden önemli kabul edilir?

Sosyobiliş kuramı, öğrenmeyi yalnızca uyaran ve tepki ilişkisine indirgemeyen, bilişsel ve sosyal boyutları birlikte ele alan bir çerçeve sunar. Gözleyerek öğrenme ve öz yeterlik kavramları, eğitim ve gelişim alanlarında sıkça tartışılır. Bu kuram bilimsel temelli psikolojide yer alan kuramsal yaklaşımlardan biridir ve kişiye özel destek bir ruh sağlığı uzmanı tarafından planlanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sosyobiliş kuramını kim geliştirdi?
Bu kuram, psikolog Albert Bandura tarafından geliştirilmiştir.

Gözleyerek öğrenme ne demektir?
Kişinin bir modeli izleyerek davranışları ve sonuçlarını gözlemleyip bu bilgiyi kendi davranışına yön vermede kullanmasıdır.

Öz yeterlik bu kuramla nasıl ilişkilidir?
Öz yeterlik, kişinin bir işi başarabileceğine dair inancıdır ve sosyobiliş kuramının davranışı etkileyen temel kavramlarından biridir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.