Psikolog Muayenehane Açma Şartları 2026: Ruhsat, Vergi ve Adım Adım Süreç

Kısaca: Psikolog muayenehane açma şartları 2026'da net bir unvan çizgisine bağlıdır. Türkiye'de bir ruh sağlığı uzmanının kendi adına bağımsız bir hizmet birimi açma yetkisi yalnızca klinik psikolog unvanına tanınmıştır; bu birimin yasal adı "muayenehane" değil Sağlık Meslek Hizmet Birimi (SMHB)'dir. Lisans mezunu psikolog kendi adına birim açamaz, ruhsatlı bir klinik psikoloğun birimi içinde ya da bir kurumda çalışan olarak hizmet verir. Bu rehber, ruhsat sürecini, fiziki standartları ve vergi çerçevesini doğrulanmış mevzuata dayanarak adım adım anlatır.

Bu içerik Clinisyn (ruh sağlığı profesyonelleri için klinik yönetim yazılımı) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Reklam veya hukuki danışmanlık değildir. Tarih ve madde numaraları birinci el mevzuat kaynaklarına dayanır; hareketli hükümleri eyleme geçmeden önce İl Sağlık Müdürlüğü'nden teyit edin.

Psikolog Muayenehane Açabilir mi? Kısa Cevap

Türkiye'de "muayenehane" terimi 1219 sayılı Kanun çerçevesinde tabip (hekim) ve diş tabibine ayrılmıştır. Bir ruh sağlığı uzmanının açacağı yerin yasal adı Sağlık Meslek Hizmet Birimi (SMHB)'dir. Kendi adına SMHB açma yetkisi ise yalnızca klinik psikolog unvanındadır. Lisans mezunu psikolog kendi adına bağımsız birim açamaz.

Bu ayrım, kendi işini kurma kararının tamamını belirleyen ilk eşiktir. "Psikolog" ve "klinik psikolog" mevzuat açısından aynı şey değildir. Aşağıda bu çizgiyi olduğu gibi açıklıyoruz.

Muayenehane mi, Sağlık Meslek Hizmet Birimi mi?

Sahada en yaygın hatalardan biri, klinik psikoloğun açtığı yere "muayenehane" demektir. Bu hukuken yanlıştır. Doğru terim Sağlık Meslek Hizmet Birimi'dir ve bu birimi düzenleyen yönetmeliğin tam adı Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik'tir. Yönetmelik 29 Mart 2025 tarihli, 32856 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

Doğru terminolojiyi kullanmak hem resmî yazışmalarda hem de tabela ve tanıtımda hukuki tutarlılık açısından önemlidir.

Kim Açabilir? Unvan ve Yetki Sınırları

Ruh sağlığı alanında "bağımsız çalışmak" tek bir şey değildir. Mevzuat açısından iki ayrı katman vardır ve bu ikisini karıştırmak en sık yapılan hatadır.

• Kendi adına birim açma yetkisi: Yalnızca klinik psikolog unvanına tanınmıştır.
• Bağımlı (çalışan) statüsünde hizmet verme: Lisans mezunu psikolog kendi adına birim açamaz, ancak ruhsatlı bir birimde çalışan olarak hizmet verebilir.

Klinik Psikolog Kimdir?

Klinik psikolog unvanı, lisans diplomasından ibaret bir unvan değildir. 1219 sayılı Kanun'un Ek Madde 13/a hükmüne göre klinik psikolog şu yollardan biriyle olunur:

1. Psikoloji veya Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (PDR) lisansı üzerine klinik psikoloji yüksek lisansı yapmak; ya da
2. Diğer bir lisans üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansı ve ardından klinik psikoloji doktorası yapmak.

Ek Madde 13, 1219 sayılı Kanun'a 6225 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle eklenmiş ve 26 Nisan 2011 tarihli, 27916 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. 2026 itibarıyla yürürlüktedir.

Not: Bazı kaynaklar bu düzenlemeyi 2014 tarihli 6514 sayılı Kanun'a bağlar. Bu atıf yanlıştır; ekleyen kanun 6225 sayılı Kanun'dur.

Lisans Mezunu Psikoloğun Durumu

29 Mart 2025 tarihli yönetmeliğin Madde 4 tanımına, "sağlık meslek hizmet birimi" açabilecek meslek mensupları arasında yalnızca klinik psikolog alınmış; yalın "psikolog" (lisans mezunu) bu tanıma dahil edilmemiştir. Sonuç olarak lisans mezunu psikolog kendi adına bağımsız bir SMHB açamaz. Ancak:

• Ruhsatlı bir klinik psikoloğun biriminde (Madde 13/1 uyarınca klinik psikolog yanında psikolog çalıştırılabilir),
• Veya bir sağlık kurumunda istihdam edilerek çalışabilir.

Bu kapı tamamen kapalı değildir; yalnızca "bağımsız işyeri sahibi olma" yolu klinik psikoloji yüksek lisansını gerektirir.

Güncel ve önemli: Bu düzenleme Türk Psikologlar Derneği (TPD) tarafından dava edilmiştir. Danıştay 10. Dairesi, yönetmeliğin geçiş hükmü (Geçici Madde 1/3) hakkında yürütmeyi durdurma kararı vermiştir (Temmuz 2025). Lisans psikoloğunun statüsü hukuki olarak hareketli bir zemindedir; güncel durumunu eyleme geçmeden önce teyit edin.

Ortaklık ve Tüzel Kişi Sınırları

Kendi adına birim açmaya yetkili olsanız bile yapının sınırları vardır (Madde 5):

• Aynı unvana sahip en fazla üç sağlık meslek mensubu birlikte müşterek bir SMHB açabilir. (Sahada dolaşan "en fazla 4" iddiası yönetmelik metniyle çelişir.)
• Müşterek birimde her mensup için ayrı ruhsat düzenlenir ve ayrı uygulama odası tahsis edilir.
• Tüzel kişiler (şirketler) SMHB açamaz. Ruhsat yalnızca gerçek kişi sağlık meslek mensubuna düzenlenir.

SMHB Ruhsat Süreci: Adım Adım

Ruhsat süreci tek bir form doldurup beklemekten ibaret değildir. Tamamı 29 Mart 2025 tarihli, 32856 sayılı yönetmelik ile çizilmiştir ve başvuru, doğrudan İl Sağlık Müdürlüğü'ne yapılır. Ayrı bir valilik onay adımı yoktur; ruhsatı da İl Sağlık Müdürlüğü düzenler.

Adım 1: Başvuru ve EK-1 Belgeleri (Madde 6/1)

Ruhsat başvurusu, yönetmelik ekindeki EK-1'de yer alan belgelerle İl Sağlık Müdürlüğü'ne yapılır. EK-1 belge kategorileri çerçeve olarak şöyledir:

• Dilekçe: Başvuru dilekçesi.
• Mensuba ait belgeler: Tescilli diplomanın onaylı sureti, kimlik, adli sicil beyanı; müşterek birim veya çalışan söz konusuysa sözleşme / EK-3 çalışma belgesi.
• Bina belgeleri: Birimin fiziki şartlarına ilişkin belgeler.
• Cihaz listesi: Gerekiyorsa EK-4 cihaz listesi.

EK-1'in kalem kalem tam ve güncel listesi başvuru anında İl Sağlık Müdürlüğü'nden yazılı olarak alınmalıdır (güncel durumu teyit edin).

Adım 2: Belge İncelemesi ve Eksiklik Süreci (Madde 6/2)

Dosya teslim edildikten sonra belgeler incelenir:

1. Başvuruda eksiklik veya uygunsuzluk tespit edilirse, bu durum 10 iş günü içinde başvuru sahibine bildirilir.
2. Eksikliği gidermek için 30 iş günü süre verilir.
3. Bu süre içinde eksiklik giderilmezse dosya iade edilir ve başvuru düşer.

Hem 10 günlük bildirim hem 30 günlük giderme süresi iş günü olarak sayılır, takvim günü değil. Hafta sonları ve resmî tatiller bu sürenin dışında kalır.

Adım 3: Yerinde İnceleme (Madde 6/3 ve 6/4)

Belge incelemesinde eksiklik bulunmazsa fiziki mekan yerinde görülür:

1. Müdürlükçe oluşturulan bir komisyon, başvuru tarihinden itibaren en geç 30 iş günü içinde yerinde inceleme yapar.
2. İnceleme, EK-5 Denetim, Sorgu ve İdari Yaptırım Formu'na göre yürütülür (EK-1 ile değil).
3. Komisyon toplamda en az üç kişiden oluşur; tercihen aynı meslek mensubundan en az bir kişi yer alır (mutlak şart değildir).

Adım 4: Yerinde İncelemede Eksiklik Çıkarsa (Madde 6/5)

Yerinde incelemede eksiklik tespit edilirse, giderilmesi için yeniden 30 iş günü süre verilir ve komisyon yeniden inceleme yapar. Bu ikinci tur, ilk 30 iş gününe ek olarak gelir ve süreci ciddi biçimde uzatabilir. Bu nedenle fiziki şartların (Madde 11) başvurudan önce eksiksiz hazır olması en çok zaman kazandıran hamledir.

Adım 5: Ruhsatın Düzenlenmesi (Madde 6/6)

Belge ve yerinde inceleme sonunda eksiklik kalmadıysa EK-2 ruhsat belgesi düzenlenir. Bu ruhsat, biriminizin yasal faaliyet iznidir.

Adım 6: Faaliyete Geçme Yükümlülüğü (Madde 8)

Ruhsat almak süreci bitirmez; ruhsatı kullanmak da bir yükümlülüktür:

• 6 ay kuralı: Ruhsat tarihinden itibaren 6 ay içinde faaliyete geçmeyen birimin ruhsatı iptal edilir.
• İsteğe bağlı durdurma: Mensubun talebiyle faaliyet en fazla 6 ay durdurulabilir.
• Mücbir sebep: Afet, salgın gibi hallerde bu süre en fazla 2 yıla kadar uzayabilir.

Ruhsatı "ileride lazım olur" diye alıp kenara koymak mümkün değildir. Gecikme öngörüyorsanız, kendiliğinden iptal beklemek yerine talep üzerine faaliyet durdurma mekanizmasını kullanın.

Sürecin Bütünü: Hızlı Tablo

Sahada zaman zaman dile getirilen "ruhsat alma süreci 2-6 hafta sürer" bilgisi birincil bir mevzuat hükmü değil, sektör yorumudur. Planlamada bunu kesin süre değil, tahmin olarak ele alın (güncel durumu teyit edin).

Fiziki Mekan Şartları (Madde 11)

Fiziki standartlar, ruhsatlandırmanın en somut ve en sık takılınan kısmıdır. Bir mekanı kiralamadan önce metrekareyi, oda düzenini ve tuvalet konumunu doğru kurmak, sonradan tadilat ve gecikme maliyetinden korur.

Birden fazla uzmanın çalıştığı birimlerde her mensup için ayrı oda esastır. Bekleme salonu ilave odalarla büyür:

Yönetmelik, asgari fiziki ölçülerde %10'a kadar sapmaya izin verir. Ancak bu bir hedef değil, son çare niteliğinde bir esnekliktir; mekanı tam asgari ölçülere göre planlamak en güvenli yoldur.

Oda İçi Lavabo Belirsizliği

Bazı ikincil kaynaklar "Danıştay oda içi lavabo şartını durdurdu" der. Bu büyük olasılıkla bir karıştırmadan kaynaklanır. Danıştay 10. Dairesi'nin yürütmeyi durdurma kararı oda içi lavabo maddesine değil, Geçici Madde 1/3'e (mevcut işyerlerinin uyum/ruhsat süresine) ilişkindir. Oda içi lavabo şartı yürürlükte görünmektedir.

Pratik tavsiye: Mekan tadilatına başlamadan önce, oda içi lavabo şartının başvuru tarihinizdeki güncel durumunu İl Sağlık Müdürlüğü'nden yazılı olarak teyit ettirin (güncel durumu teyit edin).

Apartman/Site İçinde Açmak

Mekanı apartman veya site içindeki bağımsız bölümde açacaksanız Kat Mülkiyeti Kanunu (634 sayılı) devreye girer. Sahada sık duyulan "konutta açılamaz, kat maliklerinin oybirliği şart" söylemi SMHB için çoğu zaman yanlış uygulanır. Klinik/poliklinik niteliğinde olmayan bir SMHB için kat maliklerinin oybirliği şartı yoktur; oybirliği şartı hastane/klinik/poliklinik niteliğindeki kurumlar için geçerlidir. Yine de binanın yönetim planını başvuru öncesi edinin.

Vergi ve Mali Çerçeve

Bir SMHB'de serbest çalışan ruh sağlığı uzmanının kazancı, Gelir Vergisi Kanunu (193 sayılı) Madde 65 kapsamında serbest meslek kazancıdır. (Sıkça atfedilen "4760 sayılı" kanun aslında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu'dur; serbest meslek kazancının dayanağı değildir. KDV'nin dayanağı ise 3065 sayılı Kanun'dur.)

Temel mali kalemler:

• Gelir vergisi: Serbest meslek kazancı 193 sayılı Kanun Madde 65 kapsamında vergilendirilir.
• Bağkur (4/b): Serbest çalışan için zorunludur; primi kişinin kendisi öder.
• KDV durumu: Sağlık Bakanlığı ruhsatlı/izinli birim hizmeti KDV istisnalıdır. İzinsiz danışmanlık ise %20 KDV'ye tabidir. Yani ruhsat, sadece yasal faaliyet izni değil, aynı zamanda KDV istisnasının da kapısıdır.
• Ev ofisi: Genelde kabul edilmez.

Önemli: Vergi ve SGK uygulamasının kişisel durumunuza göre değişen ayrıntıları için bir mali müşavirle çalışın. Buradaki çerçeve bilgilendirme amaçlıdır; oran ve istisna detaylarının güncel halini teyit edin.

Reklam ve Tanıtım: Gözden Kaçan Sert Kural

Kendi işini kurarken en çok gözden kaçan ama en sert yaptırımları olan alan tanıtım rejimidir. Dayanak, Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik'tir (Resmî Gazete 12 Kasım 2025, Sayı 33075) ve klinik psikolog dahil tüm sağlık meslek mensuplarını kapsar.

• Yanıltıcı, abartılı veya karşılaştırmalı tanıtım ve sağlık beyanı yasaktır.
• Bu rejim sadece sizi değil, kullandığınız platform, yazılım ve aracıları da kapsar.
• İl Sağlık Müdürlükleri web sitesi ve sosyal medyada tarama ve denetim yetkisine sahiptir.
• Tekrarlanan ihlalde faaliyet durdurma uygulanabilir.

Google ya da Meta'nın reklam politikasına uygun olmak, Bakanlık mevzuatına uygun olduğunuz anlamına gelmez. Bir platform reklamınızı yayınlamayı kabul edebilir, ancak aynı içerik Bakanlık açısından ihlal sayılabilir.

Yetkisiz İcra Cezası

Klinik psikolog unvanını yetkisiz takınan veya işi yetkisiz yapan kişiye, 1219 Ek Madde 13'ün son fıkrasına göre 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 200 günden 500 güne kadar adli para cezası uygulanır. Unvan, diplomanın adına değil mevzuatın tanımladığı eğitim yoluna bağlıdır. "Uygulamalı psikoloji" gibi bir yüksek lisans tek başına klinik psikolog unvanı vermez. Tabelaya "klinik psikolog" yazmadan önce unvan yetkinizin mevzuata tam uyduğundan emin olun.

Geçiş Takvimi: Hareketli Zemin

Yönetmeliğin orijinal metninde (Geçici Madde 1) mevcut işyerleri için uyum tarihi 31.12.2025 olarak yazar. Ancak bu tek başına güncel durumu yansıtmaz:

• 15 Ağustos 2025 tarihli değişiklikle (RG sayı 32987) uyum/ruhsat son tarihi 31.12.2025'e bağlanmıştır.
• Danıştay 10. Dairesi, Geçici Madde 1/3'ün yürütmesini durdurmuştur (Temmuz 2025). Bu nedenle zorunluluk fiilen askıdadır.
• Yerel sektör verilerine göre Bakanlık son tarihi 31 Aralık 2026'ya uzatmıştır (ikincil kaynak; güncel durumu teyit edin).

Doğru okuma: Orijinal metinde 31.12.2025 yazar, ancak Danıştay yürütmeyi durdurmuş ve tarihin 2026'ya kaydığı belirtilmektedir. Bu tarihleri kesin değil, ihtiyatlı kabul edin ve resmî kaynaktan doğrulayın.

Açmadan Önce Hızlı Kontrol Listesi

• Klinik psikoloji yüksek lisansı (veya ilgili doktora) şartını fiilen taşıyorum.
• Açacağım yere "muayenehane" değil "Sağlık Meslek Hizmet Birimi" diyeceğim.
• Birimi gerçek kişi adıma açacağım; şirket adına ruhsat mümkün değil.
• Müşterek açacaksam: en fazla 3 kişi, ayrı ruhsat, ayrı oda.
• Başvuruyu EK-1 ile İl Sağlık Müdürlüğü'ne yapacağım; 6 ay içinde faaliyete geçeceğim.
• Fiziki şartlar (oda 10 m², bekleme 8 m², engelli tuvalet) başvurudan önce hazır.
• Vergi ve Bağkur çerçevesi için mali müşavirle görüştüm.
• Geçiş tarihleri ve oda içi lavabo şartının güncel durumunu İl Sağlık Müdürlüğü'nden teyit ettim.

İlgili İçerikler

• Ruh sağlığı uzmanları için danışan yönetimi ve randevu takibi nasıl kurulur
• Online terapide mevzuata uygun tanıtım ve sağlık beyanı sınırları
• Klinik psikolog ile psikolog arasındaki yetki farkları
• SMHB fiziki standartları: mekan seçiminde dikkat edilecekler
• Serbest çalışan ruh sağlığı uzmanı için vergi ve Bağkur rehberi

Sonraki Adım

Psikolog muayenehane açma şartlarını netleştirdiyseniz, sıradaki iş günlük klinik yönetimini kurmaktır: danışan kayıtları, randevu, seans notları ve mevzuata uygun bilgilendirme. Clinisyn, ruh sağlığı profesyonelleri için bu süreci tek bir yerden yönetmenizi sağlayan klinik yönetim yazılımıdır.

• Ücretsiz e-kitabı indirin: "Türkiye'de Ruh Sağlığı Alanında Kendi İşini Kurma Rehberi" ile ruhsat, fiziki standart ve tanıtım kurallarının tamamını inceleyin.
• Clinisyn'i 7 gün ücretsiz deneyin: Kart bilgisi olmadan, kliniğinizin günlük yönetimini deneyimleyin.