Ruh Sağlığı Uzmanının Kendi İşini Kurma Rehberi (2026)

Bu rehber, Türkiye'de bağımsız pratik kurmak isteyen ruh sağlığı uzmanları için bir konu merkezidir. Kendi işini kurmak; ruhsat, vergi, mekan, KVKK ve tabela gibi birbirinden ayrı ama birbirine bağlı kararların toplamıdır. Bu sayfa, o kararların tamamına geniş bir giriş yapar, her alt konuyu kısaca özetler ve sizi detaylı yazılara yönlendirir. Burada kastedilen kitle nettir: lisansını almış ya da uzmanlaşmakta olan, kendi adına ya da bir merkez çatısı altında danışan görmeyi planlayan profesyonellerdir.

İşin başında bilinmesi gereken tek bir gerçek var: kendi işini kurmak, "her şeyi serbestçe yapabilmek" değildir. Türkiye'de bu alan, unvana ve bağlı olduğunuz bakanlığa göre net çizgilerle ayrılmış bir yetki haritasının içinde işler. Önce bu haritada nerede durduğunuzu bilmeniz, sonra adım atmanız gerekir.

Not: Bu sayfadaki mevzuat tarih ve maddeleri kaynak e-kitaptan birebir alınmıştır. Hukuki ve mali konular Your Money Your Life kategorisindedir; eyleme geçmeden önce güncel mevzuatı ve kendi durumunuzu bir mali müşavir veya hukuk danışmanıyla teyit edin.

Bu Rehberde Neler Var

Kim Ne Açabilir: Unvan ve Yetki Haritası

Aynı binada yan yana oturan iki ruh sağlığı uzmanı, taşıdıkları diplomaya göre tamamen farklı bakanlıklara bağlı ve farklı yetkilere sahip olabilir. Türkiye'de ruh sağlığı hizmeti tek bir çatı altında değildir: Sağlık Bakanlığı (klinik psikolog ve psikolog), Milli Eğitim Bakanlığı (PDR / psikolojik danışman) ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (aile danışmanı, sosyal hizmet uzmanı) ayrı ayrı düzenleme yapar.

En kritik ayrım şudur: kendi adına bağımsız bir Sağlık Meslek Hizmet Birimi açma yetkisi yalnızca klinik psikolog unvanına tanınmıştır. Lisans mezunu psikolog kendi adına birim açamaz; ancak ruhsatlı bir klinik psikoloğun yanında çalışabilir. Klinik psikolog olmak da diplomanın adına değil, mevzuatın tanımladığı eğitim yoluna bağlıdır (1219 sayılı Kanun Ek Madde 13).

Detay: Psikolog, Psikolojik Danışman ve Klinik Psikolog: Unvanlar Arasındaki Fark ve Psikoloji Mezunu Muayenehane Açabilir mi? Lisans, Yüksek Lisans ve Unvan

Klinik Psikolog İçin SMHB Açmak

Sahada çok yaygın bir yanlış var: klinik psikoloğun açtığı yere "muayenehane" deniyor. Hukuken doğru ad Sağlık Meslek Hizmet Birimi'dir (SMHB); "muayenehane" terimi tabip ve diş tabibine ayrılmıştır. SMHB'yi düzenleyen yönetmelik 29.03.2025 tarihli ve 32856 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik'tir.

Üç temel kuralı baştan bilin: birim yalnızca gerçek kişi adına açılır, tüzel kişiler (şirketler) SMHB açamaz; aynı unvana sahip en fazla üç mensup müşterek birim kurabilir; her mensup için ayrı ruhsat ve ayrı uygulama odası gerekir. Bu çerçeve, klinik psikoloji hizmetini ölçeklemek isteyen girişimin "şirket SMHB'si" kuramayacağı anlamına gelir.

Detay: SMHB (Sağlık Meslek Hizmet Birimi) Nasıl Açılır? Başvuru, Ruhsat ve Şartlar ve Klinik Psikolog Tek Başına Klinik Açabilir mi? Tüzel Kişi Yasağı ve SMHB Kuralı

Ruhsat Süreci Adım Adım

Ruhsat süreci tek bir form doldurup beklemekten ibaret değildir; yönetmeliğin maddelerine bağlı idari sürelerle işler. Başvuru, İl Sağlık Müdürlüğü'ne ve yönetmelik ekindeki EK-1 belgeleriyle yapılır; ayrı bir valilik onay adımı yoktur, ruhsatı doğrudan İl Sağlık Müdürlüğü düzenler.

Süreç şöyle ilerler: başvuruda eksiklik varsa 10 iş günü içinde bildirilir, gidermek için 30 iş günü süre verilir; eksiklik yoksa başvuru tarihinden itibaren en geç 30 iş günü içinde bir komisyon EK-5 formuyla yerinde inceleme yapar. Ruhsat alındıktan sonra 6 ay içinde faaliyete geçilmezse ruhsat iptal edilir. Süreler iş günü olarak sayılır, takvim günü değil.

Detay: Klinik Psikolog Ruhsat Alma 2026: Sağlık Bakanlığı Başvurusu Adım Adım ve Psikolog Muayenehane Açma Şartları 2026: Ruhsat, Vergi ve Adım Adım Süreç

Geçiş ve Uyum Süreleri: Hareketli Zemin

Bu başlığı dikkatle okuyun, çünkü mevzuatın yazılı metni ile bugünkü fiili durum farklıdır. Yönetmeliğin orijinal geçiş hükmü (Geçici Madde 1) uyum/ruhsat son tarihini 31.12.2025'e bağlamıştı. Ancak Danıştay 10. Dairesi bu geçiş hükmünün yürütmesini durdurdu (TPD ve TODAP davaları çerçevesinde). Yerel sektör verilerine göre tarih 31 Aralık 2026'ya uzatılmış görünüyor; ancak bu, ikincil kaynağa dayanır ve kesinleşmiş sayılmamalıdır (güncel durumu teyit edin).

Net olan şudur: davalar sürerken dahi, lisans diplomasıyla bağımsız SMHB açma yolu açılmış değildir. Son tarih için her zaman birinci el ve güncel kaynağı esas alın.

Detay: Psikolog Ofis Açma Şartları 2026: Yeni Yönetmelikle Değişen Her Şey

Mekan: Konum, Bina, Kat Mülkiyeti

SMHB'nin nerede ve nasıl bir mekanda açılacağı, ruhsatın yerinde inceleme aşamasında doğrudan denetlenir. Bina, kat mülkiyeti durumu ve fiziki standartlar başvuru öncesinde netleştirilmelidir; uygun olmayan bir mekan, başvuru ilerlese bile inceleme aşamasında engele dönüşür. Bu nedenle yer seçimi, kira sözleşmesi imzalamadan önce mevzuat standartlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Detay: Klinik Psikolog Ofis Açma Rehberi 2026: Ruhsat, Maliyet ve Yer Seçimi

Vergi ve Muhasebe

Terapi odasının dışında ikinci bir gerçeklik sizi bekler: vergi ve muhasebe. İlk ve en belirleyici karar statünüzdür. Kendi adına çalışan ruh sağlığı uzmanı, Gelir Vergisi Kanunu uyarınca serbest meslek erbabıdır; gelir vergisi öder ve her tahsilatta elektronik serbest meslek makbuzu (e-SMM) düzenler. Şirket kurarsanız ayrı bir tüzel kişilik doğar, kurumlar vergisi mükellefi olur ve fatura kesersiniz.

Bilmeniz gereken birkaç güncel sayı: 2026 gelir vergisi tarifesi %15'ten başlar; geçici vergi serbest meslek için %15, şirketler için %25'tir. KDV oranı, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı teşhis/tedavi/rehabilitasyon hizmetinde %10, ruhsatsız faaliyet veya genel danışmanlıkta %20'dir (somut durumunuza göre özelge gerekebilir). Bireysel danışana hizmette stopaj kesilmez; mükellef bir kuruma hizmette %20 stopaj söz konusu olur. Genç girişimci kazanç istisnası yalnızca gerçek kişiye tanınır.

Detay: Psikolog Vergi Açılışı 2026: Mükellefiyet, Ruhsat ve İlk Adımlar · Psikolog Şirket Kurma mı Şahıs Mükellefiyeti mi? 2026 Karar Rehberi · Psikolog e-SMM (Serbest Meslek Makbuzu) Nasıl Kesilir? Adım Adım Rehber

KVKK ve Veri Güvenliği

Bir ruh sağlığı uzmanının tuttuğu kayıt "sıradan veri" değildir. Terapi notu, psikolojik test sonucu ve teşhis, 6698 sayılı KVKK kapsamında özel nitelikli (sağlık) kişisel veri sayılır. VERBİS kaydı yükümlülüğünde ölçek belirleyicidir: ana faaliyeti özel nitelikli veri işlemek olan veri sorumluları için Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 04.09.2025 tarihli kararıyla bir istisna getirildi; yıllık çalışan sayısı 10'dan az ve yıllık mali bilanço 10 milyon TL'den az olanlar kayıttan istisna tutuldu. Bu eşikleri aşan (örneğin daha kalabalık bir merkez) veri sorumlusu VERBİS'e kaydolur. Tek kişilik küçük bir pratik çoğu durumda istisna kapsamına girebilir; kendi durumunuzu teyit edin (güncel durumu teyit edin). Eşik durumundan bağımsız olarak aydınlatma metni, açık rıza ve saklama-imha politikası zorunludur. İhlal cezaları yüksektir (örneğin veri güvenliği yükümlülüğü ihlalinde 2025 için üst sınır 13.620.402 TL'ye kadar çıkabilir).

Detay: Psikolog KVKK Aydınlatma Metni: Hazır Şablon ve Doğru Kullanım Rehberi · Psikolog Danışan Bilgilendirme ve Onam Formu: Örnek ve Yasal Gereklilikler · Danışan Sağlık Verisi Ne Kadar Saklanır? Özel Nitelikli Veri ve İmha Politikası

Tabela, Reklam ve Tanıtım

Burada en sert yaptırımlar var ve en çok da bu alan karıştırılıyor. İki ayrı yönetmelik vardır: tabela kuralları serbest meslek icrası yönetmeliğinde (29.03.2025 / 32856), reklam ve tanıtım kuralları ise ayrı bir Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik'tedir (12.11.2025 / 33075). Temel ilke: reklam yasak, bilimsel ve yanıltıcı olmayan bilgilendirme serbest.

Pratikte fiyat, indirim, kampanya ve promosyon paylaşımı; danışan yorumu/teşekkürü; tescilsiz sertifikaya dayalı "uzman" iddiası ve karşılaştırmalı tanıtım yasaktır. Tabelada da sınırlar nettir: dış cephe en fazla 4 m², kapı tabelası en fazla 40x60 cm, en çok 2 renk; "Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi" ibaresi zorunlu, "terapi" veya "klinik" gibi ifadeler yasak. Önemli: Google ya da Meta'nın reklam politikasına uygun olmak, Bakanlık mevzuatına uygun olduğunuz anlamına gelmez.

Detay: Psikolog Reklam Yasağı 2026: Neler Yasak, Neler Serbest (12 Kasım 2025 Yönetmeliği) · Psikolog Tabela Kuralları 2026: Boyut, İçerik ve Yasak Olanlar (19. Madde) · Psikologlar Danışan Nasıl Bulur? Etik ve Yasal Yollar (Reklam Yasağı Sonrası)

Açılış Sonrası: Denetim ve Sürdürme

Açılış tek seferlik bir işlem, faaliyeti mevzuata uygun sürdürmek ise sürekli bir disiplindir. SMHB yılda en az bir kez olağan denetime tabidir (EK-5 formu); buna şikayet veya elektronik kayıt incelemesi eklenebilir. Kayıtlar elektronik ortamda, Bakanlığın kayıt tescil sisteminde kayıtlı bir SBYS üzerinden tutulur ve her uygulamada imzalı bilgilendirilmiş onam alınır. Denetim geldiğinde aranan evrak olmamalı; ruhsat, kayıt sistemi, tabela, KVKK uyumu ve vergi kayıtları her zaman güncel ve görünür durmalıdır.

Detay: Kendi Kliniğini Açan Psikolog Ne Kadar Kazanır? 2026 Gerçek Rakamlar ve Psikolog Seans Ücretini Nasıl Belirler? 2026 Fiyatlandırma ve Konumlandırma Rehberi

Sonraki Adım

Bu rehberdeki haritayı baştan sona, adım adım uygulamaya dönüştürmek istiyorsanız "Kendi İşini Kur" e-kitabını indirin: ruhsattan vergiye, KVKK'dan tabelaya kadar her başlığı sıralı bir kontrol listesiyle ele alıyor.

İşinizi kurduktan sonra randevu, danışan takibi, e-SMM ve KVKK uyumlu kayıt düzenini tek panelden yönetmek için Clinisyn'i 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz. Kurmak başlangıç; sürdürülebilir biçimde yönetmek asıl iştir.