Gaslighting, bir kişinin başka birinin gerçekliği, hafızası ya da algıları hakkında şüphe duymasına yol açan, sistematik ve genellikle kasıtlı bir duygusal manipülasyon biçimidir. Klinik bir tanı değildir; ilişki ve istismar literatüründe tanımlanan bir davranış orntusudur. Temelde kişiye yanlış hatırladığı, abarttığı ya da aşırı hassas olduğu hissettirilerek kendi yargısına güveni zayıflatılır.
Sık görülen örnekler şunlar olabilir:
- Açıkça yaşanmış bir olayın "hiç yaşanmadığını" söylemek.
- Kişinin duygularını sürekli "abartıyorsun" diye geçersiz kılmak.
- Sorumluluğu kurban gibi gösterilen kişiye yüklemek.
Zamanla bu durum özgüven kaybı, kafa karışıklığı ve kaygı ile ilişkilendirilir; kişi giderek kendi yargısına güvenemez hale gelebilir. Gaslighting tek bir tartışmadan ibaret değildir; önemli olan, süreklilik gösteren ve kişiyi yıpratan bir orntu oluşudur. Sağlıklı ilişkilerde görüş ayrılıkları yaşanır, ancak karşı tarafın sizi sistematik olarak kendi gerçekliğinizden şüpheye düşürmesi normal değildir. Bu orntuyu fark etmek korunmanın ilk adımıdır; yaşadıklarınızı yazmak ve güvendiğiniz biriyle paylaşmak netlik kazandırabilir. Sürekli kendi algılarınızdan şüphe ettiğinizi ve bunun sizi yıpratıdığını hissediyorsanız bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmak destekleyici olabilir. Güvenliğinizin tehlikede olduğu durumlarda profesyonel ve gerektiğinde resmi destek almak önemlidir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
