Davranış Deneyi
Danışanın bir düşünce ya da korkuyu gerçek yaşamda planlı biçimde sınamasına dayanan, bilişsel davranışçı terapide kullanılan bir tekniktir.
Eş anlamlılar
Davranış deneyi, danışanın bir düşünce, korku ya da inancın doğru olup olmadığını gerçek yaşamda planlı ve gözleme dayalı biçimde sınamasına dayanan, bilişsel davranışçı terapide kullanılan bir tekniktir.
Tekniğin temelinde, inançların yalnızca konuşarak değil, doğrudan deneyim yoluyla daha güçlü biçimde sınanabileceği fikri yer alır. Danışan, bir tür kişisel deney yaparak beklediği sonuç ile gerçekte olanı karşılaştırır.
Nasıl planlanır?
Süreç eğitimli bir uzmanla birlikte yapılandırılır. Önce sınanacak düşünce netleştirilir, ardından bu düşüncenin doğru olup olmadığını anlamak için somut bir deney tasarlanır. Danışan deneyin sonucunu gözlemler ve bu sonucu önceki beklentisiyle karşılaştırır.
- Sınanacak düşüncenin açıkça belirlenmesi
- Beklenen sonucun önceden yazılması
- Gerçek yaşamda bir deneyin uygulanması
- Gözlenen sonucun beklentiyle karşılaştırılması
Hangi durumlarda kullanılır?
Davranış deneyi kaygı, sosyal kaygı, kaçınma davranışları ve işlevsiz inançlarla çalışmada ilişkilendirilir. Deneyin güvenli ve anlamlı biçimde tasarlanması eğitimli bir uzmanın rehberliğine bağlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Davranış deneyi ile maruz bırakma aynı mı?
İlişkili olsalar da aynı değildir; davranış deneyinde asıl amaç korkulan duruma alışmak değil, belirli bir inancı sınamaktır.
Deney beklediğim gibi sonuçlanmazsa ne olur?
Her sonuç değerlidir; beklenmedik bir sonuç bile danışanın düşüncelerini gözden geçirmesine katkı sağlar. Süreç bir uzman eşliğinde değerlendirilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
İlgili durumlar
Kompulsif Cinsel Davranış Bozukluğu
Yoğun cinsel dürtüleri kontrol edememe ve tekrarlayan cinsel davranışla belirgin, kişiye sıkıntı veren ya da yaşamını kısıtlayan bir dürtü kontrol bozukluğudur.
REM Uyku Davranış Bozukluğu
REM uykusunda kasların gevşemesinin kaybolması nedeniyle rüyaların hareketle yaşandığı, konuşma ve ani hareketlerle belirgin bir parasomnidir.
Vücut Odaklı Tekrarlayıcı Davranış Bozukluğu
Tırnak yeme, deri ısırma gibi bedene yönelik tekrarlayıcı davranışlarla belirgin, bedensel hasara ve sıkıntıya yol açabilen bir bozukluktur.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik veya tıbbi danışmanlığın yerine geçmez.